නිරුවතින් තොරව සමාජයේ අසම්පූර්ණ මිනිසුන්ගේ අසමසම ජීවන අරගලය සිනමාවට නැගූ අපූර්වත්වය
පැරණි සමාජ රාමු සහ මතවාද අභියෝගයට ලක් කරමින් කළ විශිෂ්ට සිනමාත්මක ප්රවේශයක අත්දැකීම
තෝරාගත් සිනමාහල් කිහිපයක දැන් දිගහැරෙන 'අභිසාරී' සිනමා පටය, හුදු විනෝදාස්වාදයෙන් ඔබ්බට ගිය සමාජ පණිවිඩයක් රැගෙන ඒමේ අරමුණින් කරන ලද නිර්මාණයක් බව පෙනේ. එහෙත්, මෙහි නිර්මාණකරුවා ප්රේක්ෂකයාට පණිවිඩ සන්නිවේදනය කිරීමේ ඒකාකාරී උගුලෙන් ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස මිදී ඇත. ප්රධාන නිළිය පවසන පරිදි, මෙය ජීවිතයේ අනේකවිධ අඩුපාඩු මැද, තමන්ට හැකි උපරිමයෙන් ජීවිතය ජයගන්නට වෙහෙසෙන අසම්පූර්ණ මිනිසුන්ගේ කතාවකි. ලිංගික ශ්රමය අලළා ගෙතී ඇති, වැඩිහිටියන්ට පමණක් සීමා වූ සිනමා සිත්තමක් වුවද, ප්රේක්ෂකයා තුළ කාමාශාවන් අවුළුවන නිරුවත් දර්ශනවලින් මෙය නිදහස් වී තිබීම එහි ඇති සුවිශේෂී ගුණයකි.
එක්දහස් නවසිය හැත්තෑව දශකයේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ චිත්රපට සංසදය විසින් ප්රදර්ශනය කළ විදෙස් සිනමා නිර්මාණ මෙන්, අභිසාරී ද මට නුහුරු වෙනත් ලෝකයකට අපූරු කවුළුවක් විවර කළේය. චිත්රපටය නිෂ්පාදනය කළ 'StandUp Movement Lanka' (ස්ටෑන්ඩ්අප් මූව්මන්ට් ලංකා) සංවිධානය සිය අරමුණ මල්ඵල ගන්වා ගෙන ඇති බව නිසැකය. ඔවුන් එහි යම් පණිවිඩයක් ගැබ් කළේ නම්, එහි මංගල දර්ශනය නැරඹූ, ඊට බොහෝ දුරට සමීප ප්රේක්ෂකාගාරය එය මැනවින් ග්රහණය කර ගන්නට ඇත. එහෙත්, විශිෂ්ට කලා නිර්මාණයකින් මා බලාපොරොත්තු වන ඒ උත්තරීතර කර්තව්යය මෙම සිනමා පටය විසින් මැනවින් ඉටු කරන ලදි. එනම්, අප ජීවත් වන මේ ලෝකයත්, එහි වෙසෙන විවිධ මිනිසුනුත් දෙස අලුත් ඇසකින් බැලීමට එය මගේ සිත පොලඹවන ලදි. එමෙන්ම, සිනමා පටයේ චරිතවලට ගැඹුරක් ලබා දීමට එහි නළු නිළියන් දැක්වූයේ අතිවිශිෂ්ට දක්ෂතාවකි.
දිළිඳුකම නමැති සාධකය විසින් කාන්තාවන් ගණිකා වෘත්තිය වෙත ඇද දමනු ලබනවාය යන සමාජයේ පවතින සුලබ මතය, මෙහිදී අප මත බලහත්කාරයෙන් නො පටවා, ඉතා සියුම්ව සහ ව්යංගයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබේ. ඒ වෙනුවට, මෙහි කැපී පෙනෙන්නේ ප්රධාන චරිතය නිරූපණය කරන යුවතියගේ අසමසම ආත්ම විශ්වාසය සහ නො සැලෙන ස්ථාවරත්වයයි. කලබලකාරී නගරයක පිහිටි දිළිඳු පරිසරයක, ලොව පැරණිතම එහෙත් අතිශය අභියෝගාත්මක වෘත්තියක නියැළෙන්නියකගේ මෙම ජීවන අරගලය සිනමාවට නැඟී ඇති ආකාරය තුළ ඇත්තේ අපූර්වත්වයකි. එය, මා කිසිදා නො දුටු නුහුරු ලෝකයකට මගේ දෑස් විවර කළා පමණක් නොව, ඒ කවුළුවෙන් එපිට ඇති යථාර්ථය වින්දනාත්මකව ග්රහණය කර ගැනීමට ද මට අවකාශය සැලසීය.
කාන්තා චරිත ඉතා සියුම් සහ ගැඹුරු ලෙස ගොඩනැඟීමේ ලා අධ්යක්ෂවරයා සහ රචකයා දක්වා ඇති කුසලතාව ඉතා ඉහළ ය. විශේෂයෙන්ම, පැරණි පරම්පරාවේ කාන්තාවන් සැමවිටම පටු අදහස් සහිත, අන් අයව දැඩිව විනිශ්චය කරන පිරිසක් ලෙස නිරූපණය කිරීමේ සාමාන්ය රාමුවෙන් ඔහු සාර්ථකව මිදී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ප්රධාන චරිතයට අයත් නිවෙස ඉදිරිපස වෙසෙන වයෝවෘද්ධ කාන්තාව ඇයගේ රැකියාව අනුමත නො කළ ද, අවශ්ය මොහොතේදී ඇගේ දරුවා බලා ගැනීමට ඉදිරිපත් වීමෙන් ඒ මානුෂීය ගුණය මැනවින් පිළිබිඹු වේ.
එහෙත්, පුරුෂ චරිත ගොඩනැගීමේදී නිර්මාණකරුවා ඒකාකාරී, කුහක පුද්ගලයන් පමණක් ඉස්මතු කිරීමට උත්සාහ කර ඇති බවක් හැඟෙන අතර, එය එතරම් සාර්ථක වී නොමැත. මගේ හැඟීමට අනුව, දූෂිත දේශපාලනඥයකුගේ චරිතයක් මේ කතාවට ඈඳා ගැනීමට දැරූ උත්සාහය, සිනමා පටයේ ඇති දුර්වලම ස්ථානයයි. එම සිදුවීම ඉවත් කළා නම්, කතාවේ ගලායාමට කිසිදු බාධාවක් නො වනවා පමණක් නොව, එය කතාවේ ආඛ්යානය තවත් ශක්තිමත් කිරීමට ද හේතු වනු ඇත.
චිත්රපටයේ දිගහැරෙන විවාහ මංගල්යයේ ආරම්භක දර්ශනයත්, එහි අවසානයත් සිනමාත්මකව අතිශයින්ම විශිෂ්ටය. රසවින්දනයට බාධාවක් වනු ඇතැයි යන හැඟීමෙන්, මම ඒ ගැන වැඩිදුරටත් කිසිවක් නො කියමි. ඒ අපූර්ව අත්දැකීම විඳගැනීමට, ඔබත් මෙම සිනමා සිත්තම නරඹන්න.
(සටහන | මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව)දේශපාලන හා සමාජ ක්රියාකාරික
Chair, LIRNEasia (www.lirneasia.net)
Twitter: @samarajiva
https://www.linkedin.com/in/
Most recent publication: https://journals.sagepub.com/
Most recent book: https://www.idrc.ca/en/book/
