‘රෙද්ද අස්සේ මහත්තයාගේ දුව සිල්වියාගේ කතාව’ වටා විද්වත් කතිකාවක් ශුද්ධවූ එම්මානුවෙල් ශාලාවේදී
සාහිත්යය, සමාජ විපර්යාසය සහ මොරටු උරුමය එකම වේදිකාවක විමසන “මොරටුව සංවාදය”
නූතන ශ්රී ලාංකේය සාහිත්යය හුදු මනඃකල්පිත ආඛ්යානයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස් සමාජයේ පරිධියේ සැඟවුණු ක්ෂුද්ර ඉතිහාස කතාන්දර (Micro-history) යළි කියවා ගැනීමේ පුළුල් ප්රවණතාවක් වර්තමානයේ දක්නට ලැබේ. එම ඓතිහාසික හා සමාජවිද්යාත්මක සන්දර්භය මතුපිටට ගෙන එමින්, ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ මානව හිමිකම් නීතිඥවරයකු මෙන්ම සිවිල් ක්රියාකාරිකයෙකු වන ලක්ෂාන් ඩයස් විසින් රචිත ‘කුරු ලෙන’ නොහොත් ‘රෙද්ද අස්සේ මහත්තයාගේ දුව සිල්වියාගේ කතාව’ කෘතිය පාදක කරගත් විශේෂ විද්වත් කතිකාවක් සංවිධානය කර තිබේ.
මොරටුව ඓතිහාසික ශුද්ධවූ එම්මානුවෙල් දේවස්ථානයේ ‘හෙරිටේජ් කමිටුව’ (Heritage Committee) මගින් මෙහෙයවනු ලබන “මොරටුව සංවාදය” වැඩසටහන් මාලාවේ සුවිශේෂී අදියරක් ලෙස මෙම සම්මන්ත්රණය පැවැත්වෙන්නේ සැප්තැම්බර් 12 වන සෙනසුරාදා පෙරවරු 10.00 සිට 12.00 දක්වා මොරටුව ඉඩම ශුද්ධවූ එම්මානුවෙල් පලාත් ශාලාවේදී ය.
ප්රබන්ධය සහ සත්ය ඉතිහාසය හමුවන සන්ධිස්ථානය
ලක්ෂාන් ඩයස්ගේ ‘කුරු ලෙන’ නවකතාව තුළින් මොරටුව ආශ්රිත සමාජ, ආගමික සහ සංස්කෘතික පරිණාමයේ සුවිශේෂී සංධිස්ථාන විවරණය කෙරේ. විශේෂයෙන් යටත්විජිත යුගයේදී මෙන්ම ඉන් පසුකාලීනව දකුණු-බටහිර වෙරළබඩ කලාපය තුළ ගොඩනැඟුණු ආර්ථික සබඳතා, කුල සහ පන්ති ස්ථරීකරණයන්ගේ විකාශනය මෙන්ම පවුල් සංස්ථාවන් හරහා දිවෙන මානව හැඟීම් ද මෙම ප්රබන්ධයේ චරිතයන් ඇසුරින් ප්රතිනිර්මාණය කර ඇත.
මෙම සාහිත්ය කෘතිය හුදෙක් ප්රබන්ධයකින් ඔබ්බට ගොස් කලාපීය ඉතිහාසය විවරණය කරගැනීමට කවුළුවක් කරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ වශයෙන් විමසා බැලීමට නියමිතය.
ජාත්යන්තර සහ දේශීය විද්වත් විමර්ශනය
කලාපීය ඉතිහාසය ශාස්ත්රීය දෘෂ්ටිකෝණයකින් විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා විවිධ ක්ෂේත්ර නියෝජනය කරන ප්රවීණයන් රැසක් මෙම කතිකාවට සම්පත්දායකත්වයෙන් එක්වෙති:
- නෙදර්ලන්තයේ ලෙයිඩන් විශ්වවිද්යාලයේ (Leiden University) ආචාර්ය උපාධි අපේක්ෂිකා සුලක්ෂනා ද මැල්
- ප්රකට සමාජ විද්යා පර්යේෂක හා කතුවර ආචාර්ය උදන් ප්රනාන්දු
- කුරුණෑගල දියෝකීසියේ හිටපු රදගුරු සහ සමාජ-ආගමික ඉතිහාසය පිළිබඳ විමර්ශකයකු වන අතිඋතුම් කීර්තිසිරී ප්රනාන්දු පියතුමා
- කෘතියේ කර්තෘ, නීතිඥ ලක්ෂාන් ඩයස්
මෙහිදී ඉතිහාස ලේඛන කලාව (Historiography) සහ සාහිත්ය නිර්මාණ අතර පවතින අන්තර්-ක්රියාකාරිත්වය පිළිබඳව තර්කානුකූල හා සමබර විග්රහයක් ඉදිරිපත් කෙරෙනු ඇත.
සංස්කෘතික අනන්යතාව සහ සහභාගිත්වය
මොරටුවේ සංස්කෘතික අනන්යතාවේ සුවිශේෂී සලකුණක් වන සම්ප්රදායික සත්කාරකත්වයට ද මෙහිදී ප්රමුඛතාව හිමිවේ. සාකච්ඡාවට එක්වන සියලු පාර්ශ්වයන්ට මොරටුවේ සම්ප්රදායික සව් දොදොල් රස විඳිමින් විවෘත සංවාදයකට අවස්ථාව සලසා ඇති බව සංවිධායකයෝ සඳහන් කරති.
මොරටුවේ පොහොසත් ඓතිහාසික උරුමය, සමාජ ගතිකයන් සහ සාහිත්යමය ප්රකාශනයන් අගය කරන විද්වතුන්, පර්යේෂකයින්, සාහිත්යකාමීන් මෙන්ම මහජනතාව සඳහා ද මෙම වැඩසටහන නොමිලේ විවෘතව පවතී
