ඩොලර් මිලියන 230ක වියදමින් මහජන සායන 10ක් ඇරඹීමට කම්කරු පක්ෂයේ සූදානම
සෞඛ්ය පිරිවැය සහ වෛද්ය කාර්ය මණ්ඩල හිඟය මැද දේශපාලන වේදිකාවේ අලුත් කතාබහක්
ඕස්ට්රේලියාවේ වික්ටෝරියා ප්රාන්තය තුළ යළි බලයට පත්වුවහොත් ජනතාවට පූර්ණ නොමිලේ දන්ත වෛද්ය පරීක්ෂණ සහ ප්රතිකාර ලබාදීමේ පෙරළිකාර ප්රතිපත්තියක් ක්රියාත්මක කරන බව ප්රාන්ත කම්කරු පක්ෂය නිවේදනය කර තිබේ. ප්රාන්ත මැතිවරණයට දින 100කට අඩු කාලයක් තිබියදී පැවති විශේෂ රැළියක් අමතමින් ප්රාන්ත අගමැති බෙන් කැරොල් (Ben Carroll) විසින් මෙම යෝජනාව ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබිණි.
මෙය ඕස්ට්රේලියානු ප්රාන්ත රජයක් විසින් ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති මෙවැනි ආකාරයේ ප්රථම සෞඛ්ය වැඩසටහන ලෙස සැලකේ.
ජීවන වියදමට සහනයක් වන නොමිලේ ප්රතිකාර සායන
යෝජිත වැඩසටහන යටතේ ඩොලර් මිලියන 230ක මුදලක් ආයෝජනය කරමින් වික්ටෝරියා ප්රාන්තය පුරා නව මහජන දන්ත සායන 10ක් ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතයි. මෙම සායන හරහා දත් පිරවීම් (fillings), මුල් නාල ප්රතිකාර (root canals) සහ දත් ගැලවීම් (extractions) ඇතුළු අත්යවශ්ය ප්රතිකාර රැසක් සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ සැපයේ.
ප්රාන්ත අගමැති බෙන් කැරොල්
මෙම සැලසුම සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් අගමැති කැරොල් පෙන්වා දුන්නේ, මෙය ජනතාවගේ දෛනික ජීවන වියදම් බර ලිහිල් කිරීම අරමුණු කරගත් දිගුකාලීන ව්යුහාත්මක මැදිහත්වීමක් බවයි. ප්රාන්ත සෞඛ්ය ඇමැතිනි ඉන්ග්රිඩ් ස්ටිට් (Ingrid Stitt) සඳහන් කළේ, පුද්ගලයෙකුගේ බැංකු ගිණුමේ ශේෂය හෝ පදිංචි ප්රදේශය මත දන්ත සත්කාර සීමා නොවිය යුතු බවයි.
නව සැලසුමට අනුව සායන 7ක් මෙල්බර්න් නගරය කේන්ද්ර කරගනිමින්ද, සායන 3ක් ග්රාමීය ප්රදේශවලද ස්ථාපිත කෙරෙන අතර, පූර්ව වේලාවන් වෙන්කරවා ගැනීමකින් තොරව (walk-in basis) සතියේ දිනවල උදෑසන 9 සිට රාත්රී 9 දක්වාත්, සති අන්තයේ උදෑසන 9 සිට සවස 5 දක්වාත් සේවා සැපයීමට නියමිතය. පෞද්ගලික සෞඛ්ය රක්ෂණාවරණ නොමැති සහ හදිසි වේදනාවන්ගෙන් පෙළෙන රෝගීන්ට මෙහිදී ප්රමුඛතාව හිමිවේ.
විපක්ෂයේ සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වයන්ගේ ප්රතිචාර
මෙම නිවේදනයත් සමඟ විපක්ෂය පෙන්වා දෙන්නේ වික්ටෝරියානු මහජන දන්ත සෞඛ්ය සේවයේ ප්රතිකාර සඳහා පවතින සාමාන්ය පොරොත්තු කාලය මාස හතක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. වත්මන් පද්ධතිය තුළ පවතින දන්ත වෛද්ය පුරප්පාඩු සම්පූර්ණ කිරීමට අපොහොසත්ව සිටින පසුබිමක මිලියන හතක ජනගහනයකට හදිසියේ නොමිලේ සේවා සැපයීම ප්රායෝගික නොවන බව විපක්ෂ ප්රකාශකයෙක් චෝදනා කළේය.
වික්ටෝරියානු ග්රීන්ස් පක්ෂය ප්රකාශ කරන්නේ මෙවැනි සීමිත සායන කිහිපයකින් පමණක් සමස්ත ජනතා අවශ්යතාව ආවරණය කිරීම අසීරු බවත්, මෙඩිකෙයාර් (Medicare) පද්ධතිය හරහා දන්ත සත්කාර ජාතික මට්ටමින් පුළුල් විය යුතු බවත්ය. මේ අතර, වික්ටෝරියානු සමාජ සේවා කවුන්සිලය (VCOSS) මෙම පියවර සාදරයෙන් පිළිගනිමින් ඉල්ලා සිටින්නේ අඩු ආදායම්ලාභී ප්රජාවට මෙහි ප්රතිලාභ සෘජුවම ලැබෙන පරිදි පද්ධතිය නිර්මාණය විය යුතු බවයි.
ඕස්ට්රේලියාවේ දන්ත සෞඛ්ය වියදම් අර්බුදය
ඕස්ට්රේලියානු සෞඛ්ය හා සුබසාධන ආයතනයේ (AIHW) දත්ත වලට අනුව, රට තුළ වාර්ෂිකව දන්ත සේවාවන් සඳහා වැයවන ඩොලර් බිලියන 12 ඉක්මවූ මුදලින් 61%කට ආසන්න ප්රමාණයක් දරන්නේ තනි පුද්ගලයන් විසිනි. ෆෙඩරල් මෙඩිකෙයාර් ක්රමය මඟින් වැඩිහිටියන්ගේ සාමාන්ය දන්ත ප්රතිකාර ආවරණය නොවීම හේතුවෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් ප්රතිකාර ප්රමාද කිරීම හෝ මගහැරීම සිදුකරන අතර, විශ්රාම අරමුදල් (superannuation) කලින් ලබාගෙන ප්රතිකාර ලබාගන්නා ප්රවණතාවක් ද පසුගිය වසරවල වාර්තා විය.
මෙම පසුබිම තුළ, වික්ටෝරියානු රජයේ මෙම නව ප්රතිපත්ති ප්රකාශය ඉදිරි මැතිවරණ වේදිකාව තුළ ප්රධාන ආර්ථික සහ සෞඛ්ය ප්රතිසංස්කරණ මාතෘකාවක් ලෙස කරළියට පැමිණ තිබේ.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර:
The Guardian වාර්තාව : Victorian Labor promises free dental care if re-elected in Australia-first move
SBS News සවිස්තරාත්මක පුවත් සටහන
AAP News දේශපාලන විශ්ලේෂණය
