කැනඩාවට 50%ක නව බදු පැනවූ ට්රම්ප්ගෙන් සැර ප්රකාශයක්
"එල්ල කළ ප්රහාරයට ඩොලරයට ඩොලරයක් ප්රතිචාර දක්වනවා" - කැනඩා අගමැති
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව අතර පැවති තීරණාත්මක ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ සාකච්ඡා කිසිදු එකඟතාවකින් තොරව හදිසියේ බිඳවැටී තිබේ. සාකච්ඡා අසාර්ථක වීමත් සමඟ කැනේඩියානු භාණ්ඩ ගණනාවක් ඉලක්ක කරගනිමින් 50%ක දැවැන්ත නව තීරුබදු පැනවීමට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පියවර ගෙන ඇත.
සාකච්ඡා බිඳවැටීමෙන් අනතුරුව අදහස් දක්වමින් ජනාධිපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත්තේ, කැනඩාවට අවශ්යව ඇත්තේ "ඇමෙරිකාවේ ප්රාන්තයක් නොවී, ප්රාන්තයකට හිමිවන සියලු වරප්රසාද සහ ප්රතිලාභ භුක්ති විඳීමට" බවයි. කැනඩාව සමඟ වෙළඳ යුද්ධයක පැටලීම "මෝඩ ක්රියාවක්" බවත්, එමගින් ඔවුන්ට කිසිසේත් ජයගත නොහැකි බවත් ෆොක්ස් නිව්ස් නාලිකාව සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ට්රම්ප් සඳහන් කර තිබේ.
"අපට එල්ල වූ ප්රහාරයට පිළිතුරු දෙනවා" - කැනඩා අගමැතිගෙන් දැඩි ස්ථාවරයක්
ඇමෙරිකාවේ මෙම ක්රියාමාර්ගය දැඩි ලෙස හෙළාදකිමින් කැනඩා අගමැති මාර්ක් කාර්නි (Mark Carney) ජාතිය අමතා විශේෂ ප්රකාශයක් සිදු කළේය. ඇමෙරිකානු නව බදු පැනවීම කැනඩාව බිඳ දැමීම සඳහා සිදුකළ "වැරදි ගණනය කිරීමක්" බව පෙන්වා දුන් අගමැතිවරයා, සැප්තැම්බර් 8 වනදා සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි ඇමෙරිකානු බදුවලට "ඩොලරයට ඩොලරය" බැගින් ප්රති-බදු (retaliatory tariffs) පනවන බව තහවුරු කළේය.
"ඔවුන් ඕනෑවට වඩා ඉල්ලුවා, නමුත් දුන්නේ ඉතා අඩුවෙන්. කෙනෙකු ඔබට පහර දෙන විට ඔබ පසුවන්නේ යුද්ධයකයි. අපට මේ එල්ල වී ඇත්තේ ප්රහාරයක්. ඔවුන් ඉදිරිපත් කළ අසාධාරණ කොන්දේසි අපට පිළිගත නොහැකියි."
— මාර්ක් කාර්නි, කැනඩා අගමැති
වානේ, කිරි ආශ්රිත නිෂ්පාදන, ගෘහ උපකරණ සහ ඉලෙක්ට්රොනික භාණ්ඩ ඉලක්ක කරගනිමින් මෙම ප්රති-බදු ක්රියාත්මක කිරීමට නියමිත අතර, එහි සවිස්තර වාර්තාවක් ඉදිරි දිනවලදී ප්රකාශයට පත් කරන බව අගමැතිවරයා වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
සාකච්ඡා අවුල් වූයේ ඇයි?
දෙරට අතර සාකච්ඡා සතුටුදායක මට්ටමක පවතින බව මුල් අවස්ථාවේදී ප්රකාශ වුවද, අවසන් මොහොතේදී දෙපාර්ශ්වය විසින්ම එකිනෙකා වෙත නව ඉල්ලීම් සහ කොන්දේසි ඉදිරිපත් කළ බවට චෝදනා එල්ල වේ.
කැනඩාවේ ස්ථාවරය:
ඇමෙරිකාව විසින් වෙනත් රටවල් සමඟ නව වෙළඳ ගිවිසුම් ඇතිකර ගැනීමට කැනඩාවට ඇති ස්වාධීන අයිතිය සීමා කිරීම ඇතුළු අසාධාරණ හා අහිතකර කොන්දේසි පැනවීමට උත්සාහ කළ බව කැනඩාව පවසයි.
ඇමෙරිකාවේ ස්ථාවරය:
මීට පෙර එකඟ වූ කරුණුවලින් කැනඩාව අවසන් මොහොතේ පසුබට වූ බවත්, අනවශ්ය නව ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කළ බවත් ඇමෙරිකානු වෙළඳ නියෝජිත ජැමීසන් ග්රියර් (Jamieson Greer) පවසයි. නැවත සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීමේ කිසිදු සූදානමක් නොමැති බවද ඔහු පැහැදිලි කළේය.
දැනට පනවා ඇති නව 50%ක බදු ප්රමාණය මගින් ඇමෙරිකාවට ආනයනය කෙරෙන වයින්, කිරි නිෂ්පාදන, සිමෙන්ති, ඇඟලුම් සහ හොකී ක්රීඩා උපකරණ ඇතුළු ඩොලර් බිලියන 20ක (කැනේඩියානු ඩොලර් බිලියන 28ක් පමණ) වෙළඳාමකට ඍජු බලපෑම් එල්ල වනු ඇත. මීට අමතරව වානේ, ඇලුමිනියම්, මෝටර් රථ සහ දැව සඳහාද පෙර පැවති බදු අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වේ.
කැනඩාවේ දේශපාලන එකඟතාව සහ ඉදිරි දැක්ම
ඇමෙරිකාවේ මෙම දැඩි ආර්ථික බලපෑම හමුවේ කැනඩාවේ සියලු ප්රධාන දේශපාලන පක්ෂ මෙන්ම ප්රාන්ත නායකයින්ද එක්සත්ව අගමැති කාර්නිගේ ස්ථාවරය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම විශේෂත්වයකි.
බ්රිටිෂ් කොලොම්බියා ප්රාන්ත අගමැති ඩේවිඩ් ඊබි (David Eby) සඳහන් කළේ, වෙනත් රටවල් සමඟ වෙළඳ ගිවිසුම් ඇති කරගැනීම සීමා කිරීමට ඇමෙරිකාව දැරූ උත්සාහය මඟින් කැනඩාව "ඇමෙරිකාවේ 51 වන ප්රාන්තය බවට ආර්ථික වශයෙන් පත්කිරීමට" තැත් කළ බවයි. ප්රධාන විපක්ෂ නායක පියරේ පොයිලිව්රේ (Pierre Poilievre) මෙන්ම ඔන්ටාරියෝ සහ ක්විබෙක් ප්රාන්ත නායකයින්ද ඇමෙරිකානු තීරුබදු ක්රියාමාර්ගය අසාධාරණ බව ප්රකාශ කර තිබේ.
මෙම ගැටුම හමුවේ ඇමෙරිකාව, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව අතර ඩොලර් ට්රිලියන 1.6ක වාර්ෂික වෙළඳාමක් ආවරණය කෙරෙන උතුරු ඇමෙරිකානු නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමේ (USMCA) අනාගතය පිළිබඳවද දැඩි අවිනිශ්චිතතාවක් මතුව ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
BBC News - Trump says Canada wants 'benefits' of being US state after trade talks collapse
CTV News - Media react to Canada-U.S. trade talks collapse
