වසර තිස්තුනකට අධික කාලයක් ජනතා ප්රසාදය දිනූ 89 හැවිරිදි රජුගේ වියෝවෙන් නෝර්වේ පුරා රාජ්ය ශෝකය ප්රකාශයට පත්කෙරේ.
ඔටුන්න හිමි හෝකොන් කුමරු නව රජු ලෙස අභිෂේක ලබද්දී, අභ්යන්තර අභියෝග රැසක් හමුවේ නෝර්වීජියානු රජ පවුල නව මාවතකට.
නෝර්වේ රාජ්යය නවීනත්වයට හා ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රතිසංස්කරණ වෙත යොමු කළ එරට රාජ්ය නායක පස්වන හැරල්ඩ් රජු (King Harald V) වයස අවුරුදු 89ක්ව සිටියදී ඔස්ලෝ විශ්වවිද්යාල රෝහලේදී අභාවප්රාප්ත විය. රුධිරගත බැක්ටීරියා ආසාදනයක් හේතුවෙන් රෝහල්ගතව ප්රතිකාර ලබමින් සිටි ඒ මහතා අගෝස්තු 28 වන සිකුරාදා අලුයම සාමකාමීව අවසන් සුසුම් හෙළූ බව නෝර්වේ රාජකීය මාළිගය නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේය.
යුරෝපයේ සිටි වයස්ගතම කිරීටධාරී රාජ්ය නායකයා වූ හැරල්ඩ් රජුගේ වියෝවත් සමඟ නෝර්වේ වැසියන් සිය ගණනින් ඔස්ලෝ අගනුවර පිහිටි රජ මාළිගය ඉදිරිපිටට රැස්ව මල් තබමින් ගෞරව දැක්වූ අතර, අවමංගල්ය උත්සවය පැවැත්වෙන තෙක් රට පුරා ජාතික ශෝක කාලයක් ප්රකාශයට පත් කිරීමට එරට රජය පියවර ගෙන තිබේ.
නව රජු ලෙස අටවන හෝකොන් සහ රාජකීය උරුමය
හැරල්ඩ් රජුගේ අභාවයත් සමඟ ඔහුගේ 53 හැවිරිදි පුත්, ඔටුන්න හිමි හෝකොන් කුමරු 'අටවන හෝකොන් රජු' (King Haakon VIII) ලෙස නෝර්වේ කිරීටයට පත්වන අතර, ඔහුගේ 22 හැවිරිදි දියණිය වන ඉන්ග්රිඩ් ඇලෙක්සැන්ඩ්රා කුමරිය නව කිරුළ හිමි කුමරිය බවට පත්වෙයි.
වසර 570කට පමණ පසු නෝර්වේ භූමියේ උපත ලැබූ පළමු රාජකීය උරුමකරුවා ලෙස 1937 පෙබරවාරි 21 වන දින උපත ලැබූ හැරල්ඩ් රජු, දෙවන ලෝක යුද සමයේ නාසි ආක්රමණය හමුවේ ඇමෙරිකාවේ පිටුවහල්ව ජීවත් විය. අනතුරුව 1991 වසරේදී සිය පියා වූ ඔලාව් රජුගේ අභාවයෙන් පසු කිරීටයට පත් ඔහු, සම්ප්රදායික රදළ මානසිකත්වයෙන් ඔබ්බට ගොස් රාජකීය ආයතනය පොදු ජනතාවට සමීප කළ නායකයෙකු ලෙස ඉතිහාසයට එක්වේ.
ජාතියේ අර්බුද හමුවේ දැක්වූ මානුෂීය නායකත්වය
හුදෙක් සංකේතාත්මක රාජ්ය නායකත්වයකට සීමා නොවූ හැරල්ඩ් රජු, නෝර්වේ වැසියන් දැඩි කම්පනයට පත්කළ 2011 වසරේ ඇන්ඩර්ස් බෙයිරින් බ්රෙයිවික්ගේ ත්රස්ත ප්රහාරයෙන් මිනිස් ජීවිත 77ක් අහිමි වූ අවස්ථාවේ ජාතිය අමතමින් කළ ප්රකාශය ලෝක අවධානයට ලක්විය. "බියට වඩා නිදහස බලවත්ය" යනුවෙන් කම්පිත හඬින් ප්රකාශ කරමින් එදා ඔහු රටම එකමුතු කළේය.
සාමාන්ය වැසියෙකු වූ සෝනියා හැරල්ඩ්සන් සමඟ විවාහ වීමට වසර නවයක් පුරා පැවති රාජකීය විරෝධතාවලට මුහුණ දී ජයගත් ඔහු, පසුකාලීනව විවිධ ආගමික, සංස්කෘතික හා ලිංගික අනන්යතාවන්ගෙන් යුත් සියලු පුරවැසියන් නෝර්වේ වැසියන් ලෙස පිළිගැනීමේ සමාජ ප්රතිසංස්කරණවාදී මතය වෙනුවෙන් විවෘතව පෙනී සිටියේය.
නව පාලනය හමුවේ ඇති සංකීර්ණ අභියෝග
නව රජු ලෙස හෝකොන් බලයට පත්වන්නේ නෝර්වේ රාජකීය පවුල වටා ගෙතී ඇති අර්බුදකාරී පසුබිමක් මධ්යයේය. නව රැජින බවට පත්වන මෙට්-මාරිට් කුමරියගේ පෙර විවාහයක පුත්රයෙකු වන මාරියස් හොයිබි සම්බන්ධයෙන් පසුගියදා එල්ල වූ අධිකරණමය චෝදනා සහ සිරදඬුවම් තීන්දුව හේතුවෙන් රාජකීය පවුල කෙරෙහි පැවති ජනතා ප්රසාදය යම් පසුබෑමකට ලක්ව තිබිණි.
එසේ වුවද, පස්වන හැරල්ඩ් රජු සිය ජීවිත කාලය පුරාම ජනතාව අතර 90%කට අධික ජනප්රියත්වයක් රඳවා ගැනීමට සමත් වූ අතර, ඔහුගේ නායකත්වය නෝර්වීජියානු සමාජය තුළ ස්ථාපිත කළ ප්රජාතන්ත්රවාදී විවෘතභාවය ඉදිරි පාලන යුගයට ද ශක්තිමත් පදනමක් සපයනු ඇතැයි දේශපාලන විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්ර:
Reuters: King Harald V, Norway's reform-minded head of state, dies at 89
The Royal House of Norway - Official Portal
