ඉන්දීය බැංකු පද්ධතියේ මුදල් පාලනයට මහ බැංකුවෙන් දැවැන්ත පියවරක්

*අතිරික්ත රුපියල් ට්‍රිලියන 7ක් ආපසු ලබාගැනීමට දින 30ක විශේෂ වෙන්දේසියක්

*විදෙස් තැන්පතු ගලා ඒම හමුවේ උද්ධමන පීඩනය වැළැක්වීමේ මූල්‍ය උපායමාර්ගයක්

ඉන්දියානු බැංකු පද්ධතිය තුළ නිර්මාණය වී ඇති අතිරික්ත ද්‍රවශීලතාව (Excess Liquidity) කළමනාකරණය කිරීමේ අරමුණින්, ඉන්දීය මහ බැංකුව (Reserve Bank of India - RBI) රුපියල් ට්‍රිලියන 7ක (ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 74.1ක් පමණ) දැවැන්ත විචල්‍ය ප්‍රතිලෝම රීපෝ (Variable-Rate Reverse Repo - VRRR) වෙන්දේසියක් පැවැත්වීමට තීරණය කර තිබේ.

දින 30ක කාලසීමාවක් සහිතව ලබන සඳුදා ක්‍රියාත්මක කෙරෙන මෙම මුදල් අවශෝෂණ වැඩපිළිවෙළ, මෑත කාලයේ ක්‍රියාත්මක වූ දින 15ක මෙහෙයුම්වලට වඩා දීර්ඝ කාලයක් බැංකු පද්ධතියෙන් අතිරික්ත මුදල් රඳවා තබාගැනීම ඉලක්ක කරගත් පියවරක් ලෙස සැලකේ.

වාර්තාගත මුදල් තැන්පතු සහ වෙළෙඳපොළ තත්ත්වය

බ්ලූම්බර්ග් ඉකොනොමික්ස් (Bloomberg Economics) දර්ශකවලට අනුව, ඉන්දීය බැංකු පද්ධතිය තුළ මේ වන විට පවතින අතිරික්ත මුදල් ප්‍රමාණය රුපියල් ට්‍රිලියන 10.5ක වාර්තාගත මට්ටමකට ඉහළ ගොස් ඇත. ඉන්දීය රුපියලේ අගය ස්ථාවරව තබා ගැනීම සඳහා සහ විදේශ විනිමය ආකර්ෂණය කරගැනීමට ඉන්දීය විදේශගත ප්‍රජාව (Diaspora) ඉලක්ක කර ක්‍රියාත්මක කළ විශේෂ විදේශ මුදල් අනේවාසික (FCNR-B) තැන්පතු වැඩසටහන මගින් ඩොලර් බිලියන 127ක් එරටට ගලා ඒම මෙම අතිරික්තයට ප්‍රධානතම හේතුව වී තිබේ.

වාණිජ බැංකු හා රාජ්‍ය සමාගම් හරහා සිදුකළ විදේශ ණය ලබාගැනීම් ද ඇතුළුව සමස්ත විදේශ විනිමය ගලා ඒම ඩොලර් බිලියන 136.4ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, එම මුදල් ප්‍රමාණය දේශීය රුපියල් බවට පරිවර්තනය වීමත් සමග මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ විශාල මුදල් සැපයුමක් නිර්මාණය විය. ඉලක්කගත මුදල ඉක්මවා යෑම හේතුවෙන් එම විශේෂ තැන්පතු වැඩසටහන සැලසුම් කළ දිනට මසකට පෙර, එනම් අගෝස්තු මාසයේදී අවසන් කිරීමට ද මහ බැංකුව පියවර ගත්තේය.

උද්ධමන අවදානම සහ අන්තර් බැංකු පොලී අනුපාත

වෙළෙඳපොළේ අධික ලෙස මුදල් සංසරණය වීම නිසා බැංකු එකිනෙකා අතර කෙටි කාලීනව ණය හුවමාරු කරගන්නා බරිත සාමාන්‍ය ඇමතුම් අනුපාතිකය (Weighted Average Call Rate - WACR), මහ බැංකුවේ නිල ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතයට වඩා පහත වැටී ඇත. ගෝලීය බොරතෙල් මිල ඉහළ යෑමේ අවදානම පවතින පසුබිමක මෙලෙස වෙළෙඳපොළ පොලී අනුපාත ලිහිල් වීම උද්ධමන පාලනයට බාධාවක් විය හැකි බවට මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ අවධානය යොමුව තිබේ.

අගෝස්තු මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති කමිටු රැස්වීමේ සටහන්වලට අනුව, උද්ධමනය පාලනය කරගැනීම සඳහා දැඩි මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳව අවධානය යොමුව ඇති අතර, දින 30ක මෙම වෙන්දේසිය හරහා මුදල් සැපයුම සීමා කර වෙළෙඳපොළ පොලී අනුපාත යළි ස්ථාවර මට්ටමකට ගෙන ඒමට අපේක්ෂා කෙරේ.

මූල්‍ය පිරිවැය සහ ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ මතය

මෙම මෙහෙයුමේදී වාණිජ බැංකුවලට තමන් තැන්පත් කරන මුදල් ප්‍රමාණය තීරණය කිරීමට මෙන්ම අවශ්‍යතාව අනුව නියමිත කාලයට පෙර මුදල් ආපසු ලබාගැනීමේ (Premature Reversal) නම්‍යශීලී අවස්ථාවක් ද මහ බැංකුව සලසා දී ඇත.

කෙසේවෙතත්, විදේශ මුදල් තැන්පතු සඳහා ලබාදුන් මුදල් හුවමාරු (Swap) සහනය හේතුවෙන් ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ මහ බැංකුවට දරන්නට සිදුවන පිරිවැය පිළිබඳව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් විවිධ මත පළකරයි. එම්කේ ග්ලෝබල් ෆිනෑන්ෂල් සර්විසස් (Emkay Global Financial Services) ආයතනයේ ආර්ථික විද්‍යාඥ මාධවී අරෝරා පෙන්වා දෙන්නේ, ඉදිරි පස්වසරක කාලය තුළ මුදල් අවශෝෂණය සහ විනිමය අවදානම් ආවරණය සඳහා රුපියල් ට්‍රිලියන 1.2ක් (ඩොලර් බිලියන 12.7ක්) පමණ වැය විය හැකි බවයි.

එහෙත් IDFC First බැංකුවේ ආර්ථික විද්‍යාඥ ගෞරා සෙන්ගුප්තා පවසන්නේ, රැස්කරගත් විදේශ විනිමය සංචිතය අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර වැනි ඉහළ ප්‍රතිලාභ සහිත විදේශීය සුරැකුම්පත්වල ආයෝජනය කිරීම හරහා උපයන පොලී ආදායම මගින් එම පිරිවැය පියවා ගැනීමට හැකිවන බැවින්, ශුද්ධ පදනමින් මහ බැංකුවට දැරීමට සිදුවන පිරිවැය අවම මට්ටමක පවතිනු ඇති බවයි.


වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා මූලාශ්‍රය :


Livemint:Livemint: RBI steps up liquidity absorption with ₹7 trillion, 30-day reverse repo auction