පූර්ව-නිෂ්පාදිත නිවාස හා ගව පාලනය හරහා පලස්තීන භූමියට එල්ලවන නව ව්යාප්තිවාදී බලපෑම
නීතිවිරෝධී අනවසර ජනාවාස කඳවුරු වටා ගොඩනැගෙන ආරක්ෂක ගැටලු සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රතිරෝධය
බටහිර ඉවුරේ පලස්තීනුවන්ගේ ඉඩම් අත්පත් කරගැනීම සහ ජනාවාස ව්යාප්තිය වේගවත් කිරීම සඳහා ගව පාලනය සහ පූර්ව-නිෂ්පාදිත (Prefabricated) නිවාස යොදා ගැනීමේ නව උපායමාර්ගික ක්රමවේදයක් ක්රියාත්මක වන බව ජාත්යන්තර වාර්තා පෙන්වා දෙයි. සම්ප්රදායික නිල ජනාවාස ඉදිකිරීම් වෙනුවට අවම පිරිවැයකින් හා ක්ෂණිකව ස්ථාපිත කෙරෙන අනවසර ජනාවාස කඳවුරු (Outposts) මඟින් විශාල භූමි ප්රමාණයක් පාලනයට නතුකර ගැනීමේ මෙම ව්යාපාරයේ ප්රමුඛයකු ලෙස එලියාව් ලිබි සහ හරෙල් ලිබි යන ඊශ්රායල ජාතික සහෝදරයන් දෙදෙනාගේ මෙහෙයුම් හඳුනාගෙන තිබේ.
අවම පිරිවැයකින් ක්රියාත්මක වන ක්ෂණික මුරපොළවල්
'ලිබි කන්ස්ට්රක්ෂන් ඇන්ඩ් ඉන්ෆ්රාස්ට්රක්චර්' සමාගම කේන්ද්ර කරගනිමින් ෂිලෝ ජනාවාසය ආශ්රිතව ක්රියාත්මක වන මෙම ව්යාපෘතිය මඟින් සරල සුදු පැහැති පූර්ව-නිෂ්පාදිත නිවාස තැනීම සහ කඳුකර ප්රදේශවල ක්ෂණිකව ඒවා ස්ථාපිත කිරීම සිදු කෙරේ. සාම්ප්රදායිකව රාජ්ය අනුමැතිය සහිතව නිවාස සංකීර්ණ ඉදිකිරීමට වසර ගණනාවක් ගතවන පසුබිමක, මෙම අනවසර ජනාවාස කඳවුරු එක් නිවසකින් හෝ දෙකකින් ආරම්භ වී පසුව ගව පට්ටි සහ වගාබිම් මඟින් විශාල ප්රදේශයකට ව්යාප්ත වන බව නිරීක්ෂණය වේ.
ඊශ්රායලයේ 'Peace Now' සංවිධානයේ දත්තවලට අනුව, පසුගිය වසර තුනක කාලය තුළ පමණක් බටහිර ඉවුරේ ඉදිකර ඇති මෙවැනි අනවසර ජනාවාස කඳවුරු සංඛ්යාව 184කි. මේ වන විට සමස්ත අනවසර ජනාවාස කඳවුරු ප්රමාණය 410 ඉක්මවා ඇති අතර, ඒවා මඟින් බටහිර ඉවුරේ භූමි ප්රමාණයෙන් පහෙන් එකකට ආසන්න බිම් ප්රමාණයක් ආවරණය වන බව මානව හිමිකම් සංවිධාන පෙන්වා දෙයි.
දෙපාර්ශ්වයේ මත ගැටුම් සහ ආර්ථික සම්බන්ධතා
මෙම අනවසර ජනාවාස කඳවුරු නීතිගත කිරීම සහ යටිතල පහසුකම් සැපයීම සඳහා ඊශ්රායල රජයේ ඇතැම් අංශවලින් සෘජු සහ වක්ර සහයෝගය ලැබෙන බවට විමර්ශන වාර්තා අනාවරණය කරයි. කෘෂිකාර්මික ප්රදාන, තෘණ භූමි බලපත්ර මෙන්ම ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ඇතැම් කොන්ත්රාත්තු ද මෙම සමාගමට හිමිව ඇති බව ලේඛනගත තොරතුරු මඟින් තහවුරු වේ. ඊශ්රායල ආරක්ෂක අමාත්ය ඊශ්රායෙල් කැට්ස් ඇතුළු රජයේ ප්රධානීන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ මෙම අනවසර ජනාවාස කඳවුරු විධිමත් කිරීමේ සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ ක්රියාවලියක් ක්රියාත්මක වන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සමාගම පෙන්වා දෙන්නේ තමන් නීතියට අනුකූලව සියලු ආගම් සහ ජාතීන්ට සාධාරණව කටයුතු කරන බවත්, තමන්ට එල්ලවන චෝදනා දේශපාලනික අරමුණු මත පදනම් වූ අසත්ය ප්රකාශ බවත්ය.
පලස්තීන ප්රජාවට එල්ලවන පීඩනය සහ ජාත්යන්තර සම්බාධක
මෙම අනවසර ජනාවාස කඳවුරු ව්යාප්තියත් සමඟ දුමා, අල්-මුගයියර් සහ ෆසායිල් වැනි පලස්තීන ගම්මාන රැසක වැසියන් දැඩි දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දී සිටිති. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානුෂීය කටයුතු සම්බන්ධීකරණ කාර්යාලයේ (OCHA) දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය වසර දෙක තුළ ජනාවාස ආශ්රිත ප්රචණ්ඩකාරී සිදුවීම් හේතුවෙන් පලස්තීනුවන් සැලකිය යුතු පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බවයි. ජල මූලාශ්ර අවහිර කිරීම්, වගාබිම් විනාශ කිරීම් සහ ප්රචණ්ඩ ක්රියා හේතුවෙන් සාම්ප්රදායික බෙඩොයින් එඬේර පවුල් සිය ගණනක් සිය නිවෙස්වලින් ඉවත්ව ගොස් ඇති බව මානව හිමිකම් වාර්තා සනාථ කරයි.
පලස්තීන රාජ්යයක් බිහිවීම වැළැක්වීමේ අරමුණින් මෙම භූමි අත්පත් කරගැනීම් සිදුවන බව පලස්තීන බලධාරීන් පවසන අතර, ජාත්යන්තර නීතියට අනුව සියලු ඊශ්රායල ජනාවාස නීතිවිරෝධී බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය නැවත අවධාරණය කරයි. මෙම තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගනිමින් එක්සත් රාජධානිය, ප්රංශය, කැනඩාව, ඕස්ට්රේලියාව සහ නෝර්වේ යන රටවල් විසින් ලිබි සහෝදරයන්ට සහ ඊට අනුබද්ධ සංවිධානවලට එරෙහිව මූල්ය හා සංචාරක සම්බාධක පනවා තිබේ.
පසුබිම කෙටියෙන්:
Outposts: රජයේ නිල අනුමැතියක් නැතිව, කඳු මුදුන්වල ටෙන්ට්, පූර්ව-නිෂ්පාදිත නිවාස (caravans) සහ ගව මඩු ගසාගෙන ක්ෂණිකව බිම් අල්ලාගෙන පසුව ක්රමයෙන් ස්ථිර ජනාවාස බවට පත්කර ගන්නා මුරපොළවල් වැනි තාවකාලික කඳවුරු.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර:
Reuters Special Report: How two Israeli brothers are driving a West Bank settler land grab
UN OCHA: Protection of Civilians & Humanitarian Impact of Settlements
Peace Now: Data and Updates on West Bank Settlements and Outposts
