ත්රිශුලි ගංගා නිම්නයේ සුන්බුන් අතරින් මතුවූ සැබෑ ජීවිත සටන සහ මෙහෙයුමේ තිරය පිටුපස කතාව
මඩ සහ අඳුර මැද සුළං සාක්කුවක එල්ලී මරණය පරාජය කළ කම්කරුවන් දෙදෙනාගේ හුස්ම ගැනීමේ අරගලය
මරණයේ නිම්නය සහ අනපේක්ෂිත විනාශය
ලැංටැන්ග් ලිරුං කඳු මුදුනේ පිහිටි දැවැන්ත ග්ලැසියරයක් හදිසියේ කඩා වැටීමත් සමඟ නේපාලයේ ඉතිහාසය නොවූ විරූ ස්වභාවික ව්යසනයකට මුහුණ දුන්නේය. සැතපුම් ගණනාවක් ඈතට ඇදී ආ මඩ, පස් සහ ජල කඳ ත්රිශුලි නිම්නය ඔස්සේ පහළට ඇදී ආවේ නිවාස 7,500කට වැඩි ප්රමාණයක් සමතලා කරමිනි. නිම්නය දිගේ පිහිටි ජල විදුලි බලාගාර පද්ධතියෙන් පද්ධතිය ක්රියා විරහිත වෙද්දී, කත්මණ්ඩු නුවර බලශක්ති පාලක මැදිරිවල පරිගණක තිර එකිනෙක අක්රිය වූයේ කඩා වැටෙන දාදු කැට පෙළක් මෙනි.
මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත ඉහළ ත්රිශුලි 3A (Upper Trishuli 3A) ජල විදුලි ව්යාපෘතිය වෙත ලැබුණු හදිසි ඉවත් වීමේ නියෝගය ක්රියාත්මක වීමටත් පෙර, යෝධ ජල පහර එම භූගත බලාගාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වසා ගත්තේය. එහි සේවය කළ සේවකයන් විශාල පිරිසකට ආපසු හැරීමටවත් ඉඩක් නොලැබිණි.
අඳුර, මඩ වතුර සහ සුළං සාක්කුව
බලාගාරයේ ප්රධාන උමං මාර්ග ජලයෙන් යටවෙද්දී, සේවකයින් දෙදෙනෙකු වූ කබීර් මහර්ජන් සහ මෙකැනිකල් ෆෝමන්වරයෙකු වන සංජේ සාහ් දිව ගියේ ඉහළට විහිදුණු විදුලි රැහැන් රැගෙන යන පටු උමං මාර්ගය දෙසටය. එළිමහනට යන්තම් මීටර් 160ක් මෙපිටින් පිහිටි එම බෑවුම් සහිත කෙළවර, ව්යසනය මැද ඔවුන්ගේ ජීවිතය රැකදුන් ස්වභාවික ‘සුළං සාක්කුවක්’ බවට පත්විය.
එතැන් සිට ගෙවුණු දින නවය පුරාම ඔවුහු සම්පූර්ණ අන්ධකාරයේ, මඩ පිරුණු ජලය මත රැඳී සිටියහ. තුවාල ලැබ සිහිමුර්ජා වෙමින් සිටි මහර්ජන් ජීවිතය ගැටගසා ගැනීමට පානය කළේ තමන් නිදා සිටි මඩ වතුරමය. සංජේ සාහ් නොකඩවා යාඥා කරමින් තමන්ව බේරා ගැනීමට කවුරුන් හෝ පැමිණෙන තුරු නොසැලී බලා සිටියේය. ඒ වන විටත් පිටත ලෝකය ඔවුන්ගේ නම මියගිය අයගේ ලැයිස්තුවට එක්කර තිබිණි.
සොබාදහමට එරෙහි ගලවාගැනීමේ සටන
උමං පිවිසුම් මීටර් 15 සිට 30 දක්වා ඝනකම් මඩ, ගල් සහ දැව කඳන්වලින් වැසී තිබීම නිසා සෝදිසි මෙහෙයුම් කණ්ඩායම් මුහුණ දුන්නේ දැඩි අභියෝගයකටය. භූමිය අධික ලෙස තෙතබරිතව තිබීම හේතුවෙන් බර යන්ත්රෝපකරණ ඇතුළට ගැනීමට දින ගණනාවක් ගතවිය. ඉහළින් විදින ලද කුඩා නිරීක්ෂණ සිදුරක් හරහා උමග පිහිටි නිවැරදි ස්ථානය තහවුරු කරගැනීමට ඉංජිනේරුවන් සමත් වූ අතර, අඛණ්ඩව ඇදහැලුණු ධාරානිපාත වර්ෂාව අතරමඟදී පස් කඳු කඩා වට්ටමින් මුදාගැනීමේ කණ්ඩායම්වල ජීවිත පවා අවදානමකට ලක් කළේය.
මෙහෙයුමේ දසවන දිනය එළඹෙත්ම, බර යන්ත්ර ක්රියා විරහිත කර සවන් දුන් ගලවාගැනීමේ භටයින්ට සුන්බුන් අතරින් යාන්තමින් මිනිස් හඬක් ඇසිණි. විදුලි පන්දම් එළියෙන් සුන්බුන් අතරින් ඉහළට එසවුණු දෑතක් දුටු සෙබළුන්, මහත් පරිශ්රමයකින් යුතුව සිදුරක් විවර කළහ. උමග ඇතුළතින් ඇසුණේ "හුනුහුන්චා" (අපි මෙහි සිටිමු) යන වචනය පමණි.
නැවත උපන් ජීවිත
දරුණු ආසාදනයකට ලක්වූ පාදයේ තුවාලයක් සහිතව මහර්ජන් ස්ට්රෙචරයක් මඟින් එළියට ගෙනා අතර, දැඩි විජලනයට ලක්ව සිටි සංජේ සාහ් මුදාගැනීමේ භටයෙකුගේ කර මතින් රෝහල් ගත කෙරිණි. දින නවයක අන්ධකාර සිරමැදිරියෙන් මිදී රෝහල් ඇඳ මත දෙනෙත් විවර කළ මහර්ජන්ට මුලදී තම බිරිඳ පවා හඳුනාගත නොහැකි විය.
භූගත උමං ජාල තුළ වායු කුටි පැවතිය හැකි බවට පූර්ව නිගමනය කරමින් මෙහෙයුම අත්නොහැර ඉදිරියට ගෙනගිය ඉංජිනේරුවන්ගේ සහ සෙබළුන්ගේ අප්රතිහත ධෛර්යය හේතුවෙන් මේ වන විට ත්රිශුලි නිම්නයේ සෙසු සිරවූවන් සොයා සිදුකෙරෙන මෙහෙයුම් කෙරෙහිද නව බලාපොරොත්තුවක් එක්ව තිබේ.
වැඩිදුර කියවීම් සඳහා මූලාශ්රය :
Reuters: Exclusive - How two men survived nine days in a Nepal flood tunnel
