විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීමට එරෙහි වෘත්තීය විරෝධය දේශපාලන කුමන්ත්රණයක් ලෙස බැහැර නොකර, විවෘත සංවාදයකින් අධිකරණ ස්වාධීනත්වය තහවුරු කිරීම ආණ්ඩුවේ පරිණතභාවයයි.
1978 ව්යවස්ථාවට තවත් 'පැච්' දැමීම පසෙකලා, පාලකයන්ට හෝ වෘත්තීය ප්රභූන්ට නොව ඊළඟ පරපුරේ ජනතා අයිතිය සුරකින නව ව්යවස්ථාවක් කරා යා යුතු මොහොත.
යෝජිත 22 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය ඉදිරියට ගෙන යාමට ආණ්ඩුව සූදානම් වන අතර, ඊට එරෙහිව නීතිඥයන් ඇතුළු වෘත්තීය සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිති ගණනාවක් දැඩි විරෝධයක් මතු කර තිබේ. අගෝස්තු 31 වනදා Bar Association of Sri Lanka (BASL) සමඟ වෘත්තීය සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිති 40ක් එක්ව මෙම සංශෝධනයට විරෝධය පළ කර තිබීම මෙම ගැටලුව යම් බරපතළ ස්වභාවයක් වෙත ගමන්කර ඇතිබව පෙන්වයි.
එම විරෝධයේ මූලික තර්කය වන්නේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්රාම වයස වෙනස් කිරීම අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට බලපෑම් කළ හැකි බවයි. තවත් තර්කයක් වන්නේ, දැනට පවතින අධිකරණ පුරප්පාඩු පිරවීම වෙනුවට වත්මන් විනිසුරුවරුන්ගේ සේවා කාලය දිගු කිරීම ප්රමුඛතාවයක් කර ගැනීම ප්රශ්නකාරී බවයි. විරෝධතාකරුවන්ගේ ඉල්ලීම වන්නේ මෙවැනි සංශෝධනයක් සිදු කරන්නේ නම් එය ජනමත විචාරණයකට පවා යොමු කළ යුතු බවයි.
මෙහිදී ප්රජාතන්ත්රවාදී දේශපාලනයට වැදගත් ප්රශ්නයක් මතු වේ. ආණ්ඩුවකට ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට අයිතියක් තිබේද? නිසැකවම තිබේ. ජනවරමක් සහිත ආණ්ඩුවකට රටේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව වෙනස් කිරීම පිළිබඳ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම එහි පාලන බලයේ සාධාරණ කොටසකි. එම අයිතිය වෘත්තීය සංවිධානයක් හෝ විපක්ෂ දේශපාලන බලවේගයක් විසින් අහෝසි කළ නොහැක.
එහෙත් එහි අනෙක් පැත්තද එතරම්ම වැදගත්ය. ජනවරම යනු ආණ්ඩුවට ජනතාව වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීමේ බලය මිස ජනතාවගේ සියලු විරෝධතා නොසලකා හැරීමේ බලපත්රයක් නොවේ.
විශේෂයෙන්ම අධිකරණ ස්වාධීනත්වය, බලතල වෙන් කිරීම, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය සීමා සහ පාලකයන්ගේ බලය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් මතුවන විට ආණ්ඩුව වඩාත් සංවේදී විය යුතුය. අද විරෝධය දක්වන වෘත්තීය සංවිධාන සියල්ලම නිර්දෝෂී හෝ දේශපාලනයෙන් තොර යැයි කියන්නට නොහැක. වෘත්තීය ආයතනවල විරෝධය පිටුපස වෘත්තීය අවශ්යතා, ආයතනික බලය, දේශපාලන සබඳතා හෝ පවතින බල ව්යුහයන් ආරක්ෂා කිරීමේ උත්සාහයන් තිබිය හැකිය. එසේම සැබෑ වෘත්තීය හා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය කනස්සල්ලක්ද තිබිය හැකිය.
ඒ දෙක එකිනෙකින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීම ආණ්ඩුවේ වගකීමකි.
ඒ නිසා 22 වැනි සංශෝධනය පිළිබඳ විරෝධය දේශපාලන කුමන්ත්රණයක් ලෙස පමණක් දැකීමත්, එය සම්පූර්ණයෙන්ම පවිත්ර ප්රජාතන්ත්රවාදී විරෝධයක් ලෙස පමණක් දැකීමත් යන දෙකම වැරදිය.
ජනතාවගේ ආණ්ඩුවක් නම් ජනතාවගේ සැකයට සවන්දිය යුතුය
වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පැමිණියේ සාම්ප්රදායික ප්රභූ බල ව්යුහයන්ට එරෙහිව විශාල ජනතා අපේක්ෂාවක් නියෝජනය කරමිනි. එබැවින් එය තමන්ව හඳුන්වාගන්නේ ජනතාවගේ ආණ්ඩුවක් ලෙස නම්, එහි ප්රජාතන්ත්රවාදය මැතිවරණ ජයග්රහණයෙන් අවසන් නොවිය යුතුය.
ජනතාවගේ ආණ්ඩුවක් යනු ජනතාව වෙනුවෙන් තීරණ ගන්නා ආණ්ඩුවක් පමණක් නොවේ. එය ජනතාව සමඟ තීරණ ගන්නා ආණ්ඩුවක් ද විය යුතුය.
එබැවින් 22 වැනි සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් වෘත්තීය සංවිධාන ඉදිරිපත් කරන විරෝධය ආණ්ඩුව විසින් අභියෝගයක් ලෙස නොව, තම යෝජනාව වඩාත් හොදින් පැහැදිලි කිරීමට ලැබුණු අවස්ථාවක් ලෙස දැකිය යුතුය. BASL ඇතුළු සංවිධාන සමඟ විවෘත සංවාදයක් පැවැත්වීම, ඔවුන්ගේ ව්යවස්ථාමය තර්කවලට පිළිතුරු ලබාදීම සහ අවශ්ය නම් යෝජනාවේ කොටස් සංශෝධනය කිරීම ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ශක්තිය අඩු කිරීමක් නොවේ. එය ප්රජාතන්ත්රවාදී පරිණතභාවයක ලක්ෂණයකි.
අපට අවශ්ය වන්නේ 22 පමණක්ද?
අපි 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සංශෝධනය කරමින් සිටිය යුතුද, නැතහොත් සම්පූර්ණයෙන්ම නව ව්යවස්ථාවක් ගොඩනැගිය යුතුද? 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව වසර ගණනාවක් පුරා 19, 20, 21 වැනි සංශෝධන ඇතුළු සංශෝධන මාලාවකට ලක්ව ඇත. 20 වැනි සංශෝධනය ජනාධිපති බලය දැඩි ලෙස පුළුල් කළ අතර, පසුව ඇති වූ දේශපාලන අර්බුද හමුවේ 21 වැනි සංශෝධනය මඟින් එම බලය යම් ප්රමාණයකට සීමා කිරීමට උත්සාහ කරන ලදී.
එබැවින් අද 22 වැනි සංශෝධනය පිළිබඳ ඇති ගැටුම හුදෙක් එක් විනිසුරුවරයෙකුගේ හෝ විශ්රාම වයසක ගැටලුවක් ලෙස බැලීම ප්රමාණවත් නොවේ. අපට අවශ්ය වන්නේ 1978 ව්යවස්ථාවට patchwork දැමීමේ දේශපාලනය අවසන් කිරීමයි.
එක් ආණ්ඩුවක් තම අවශ්යතාවයට 20 වැනි සංශෝධනය ගෙන එයි. තවත් ආණ්ඩුවක් එය ආපසු හරවමින් 21 වැනි සංශෝධනය ගෙන එයි. ඊළඟ ආණ්ඩුව තවත් සංශෝධනයක් ගෙන එයි. මෙය ව්යවස්ථාමය ස්ථාවරත්වයක් නොව, බලයට පත්වන ආණ්ඩුව අනුව රටේ මූලික නීති වෙනස් කිරීමේ දේශපාලනයකි.
එබැවින් 22 වැනි සංශෝධනය පිළිබඳ විවාදය අවසානයේ අප යා යුත්තේ සම්පූර්ණ නව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් පිළිබඳ ජාතික සංවාදයකටය. එම නව ව්යවස්ථාව තුළ ජනාධිපති බලය, පාර්ලිමේන්තු බලය, අධිකරණ ස්වාධීනත්වය, ස්වාධීන කොමිෂන් සභා, පළාත් පාලනය, මූලික අයිතිවාසිකම්, මැතිවරණ ක්රමය, විධායකය සහ ව්යවස්ථාදායකය අතර බල තුලනය මෙන්ම රාජ්ය ආයතනවල ස්වාධීනත්වය නැවත සලකා බැලිය යුතුය.
එය එක් ආණ්ඩුවකට හෝ එක් පක්ෂයකට ගැළපෙන ව්යවස්ථාවක් නොව, ඊළඟ පරම්පරා ගණනකට ගැළපෙන ජනතා ව්යවස්ථාවක් විය යුතුය.
ආණ්ඩුවට කළ හැකි හොඳම දේ
ඒ නිසා ආණ්ඩුව 22 වැනි සංශෝධනය ඉදිරියට ගෙන යාමට තීරණය කරන්නේ නම්, එය බලහත්කාරයෙන් ඉදිරියට ගෙන යනවා වෙනුවට කරුණු තුනක් සලකා බැලිය හැකිය.
පළමුව, වෘත්තීය සංවිධාන සහ වෘත්තීය සමිති ඉදිරිපත් කරන විරෝධතා සම්බන්ධයෙන් විවෘත, ප්රසිද්ධ සංවාදයක් පැවැත්විය යුතුය.
දෙවනුව, ආණ්ඩුවේ යෝජනාවේ අරමුණ, අවශ්යතාව සහ එයින් අධිකරණ ස්වාධීනත්වයට හා බලතල වෙන් කිරීමේ මූලධර්මයට කිසිදු හානියක් නොවන බවට පැහැදිලි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය සහතිකයක් ලබාදිය යුතුය.
තෙවනුව, 22 වැනි සංශෝධනය අවසාන අරමුණ නොව, 1978 ව්යවස්ථාව සම්පූර්ණයෙන් ප්රතිනිර්මාණය කිරීම සඳහා වන පුළුල් ජාතික ක්රියාවලියක ආරම්භයක් බවට පත් කළ යුතුය.
මන්ද, වසර හතළිස් අටකට ආසන්න කාලයක් පුරා සංශෝධනවලින් පැච් දමමින් පවත්වාගෙන යන ව්යවස්ථාවකට තවත් එක් පැච් එකක් දැමීමෙන් පමණක් ශ්රී ලංකාවේ ව්යවස්ථාමය අර්බුදය විසඳිය නොහැකි බැවිනි.
අවසානයේ ප්රශ්නය වන්නේ 22ට පක්ෂද, විපක්ෂද යන්න පමණක් නොවේ. ප්රශ්නය වන්නේ අපට අවශ්ය වන්නේ පාලකයන්ට පහසු ව්යවස්ථාවක්ද, වෘත්තීය ප්රභූන්ට ආරක්ෂිත ව්යවස්ථාවක්ද, නැතහොත් ජනතාවගේ නිදහස, අයිතිවාසිකම් සහ බලය ආරක්ෂා කරන ව්යවස්ථාවක්ද යන්නයි.
ජනතාවගේ ආණ්ඩුවකට වෘත්තීය විරෝධය හමුවේ පසුබැසීමට අවශ්ය නැත. එහෙත් එය ඇසීමට බිය විය යුතුද නැත. ශක්තිමත් ආණ්ඩුවක් විරෝධයට බිය නොවේ. පරිණත ආණ්ඩුවක් විරෝධයට සවන් දෙයි.
ජනතාවගේ ආණ්ඩුවක් අවසානයේ ජනතාවටම ව්යවස්ථාවේ අවසාන හිමිකම ලබාදෙයි.
ශ්රී ලංකාවට අවශ්ය වන්නේ තවත් 22ක් පමණක් නොව, 1978න් ආරම්භ වූ ව්යවස්ථාමය චක්රය අවසන් කරමින් නව සමාජ ගිවිසුමක් මත ගොඩනැගෙන නව ජනතා ව්යවස්ථාවකි.
(සටහන | ආචාර්ය අතුලසිරි සමරකෝන්)
Digital creator
Lecturer at Open University of Sri Lanka
Former Teaching assistant at University of Colombo
(උපුටා ගැනීම - Athulasiri Samarakoon ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්..)
