*සාම්ප්රදායික නව-ලිබරල් ප්රතිපත්ති අර්බුදයට විසඳුමක් නොවන බවට විපක්ෂ නායක උපදේශකගෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්.
*ණය ගෙවීමෙන් ඔබ්බට ගොස් ආසියානු ආදර්ශය ඔස්සේ ‘සංවර්ධන රාජ්ය’ සංකල්පය කරා යා යුතු බවට මතයක්.
ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සැබෑ සංවර්ධනයක් නොවේ
ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) සමඟ ක්රියාත්මක කරන වැඩපිළිවෙළ හරහා කෙටිකාලීන මූල්ය විනයක් සහ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් අත්පත් කරගනිමින් සිටියද, එය පමණක් රටක සැබෑ ජාතික සංවර්ධන උපායමාර්ගය නොවන බව දේශපාලන හා විදේශ කටයුතු විශ්ලේෂක, හිටපු බැංකු වෘත්තික, විපක්ෂ නායකවරයාගේ දේශපාලන ආර්ථික කටයුතු පිළිබඳ උපදේශක සහ සමගි ජන බලවේගයේ කාරක සභික කුසුම් විජේතිලක පෙන්වා දෙයි.
Daily FT පුවත්පතට විශේෂ ලිපියක් සපයමින් ඔහු සඳහන් කරන්නේ, සාර්ව ආර්ථික ස්ථායීකරණය යනු රටකට අවශ්ය මූලික පසුබිම සකස් කිරීමක් පමණක් බවත්, එයින් ඔබ්බට ගිය පුළුල් නිෂ්පාදන සහ අපනයන කාර්මික සැලැස්මක් නොමැතිව තිරසර වර්ධනයක් අත්පත් කරගත නොහැකි බවත්ය.
ස්ථායීකරණය සහ නිෂ්පාදන උපායමාර්ගය අතර වෙනස
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලක ප්රධාන අරමුණ වන්නේ අයවැය පරතරය පියවීම, විදේශ සංචිත ගොඩනැගීම සහ ණය තිරසරභාවය තහවුරු කිරීමයි. එහෙත් රටක් කුමන අංශවලින් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරන්නේද, ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ තරගකාරී විය හැකි නව කර්මාන්ත මොනවාද සහ දේශීය ව්යවසායකයින්ට තාක්ෂණය අත්පත් කරදෙන්නේ කෙසේද යන මූලික සංවර්ධන පැනයන්ට IMF වැඩසටහන් මඟින් විසඳුම් නොලැබෙන බව කුසුම් විජේතිලක පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාව 2022 දී ආර්ථික වශයෙන් කඩාවැටුණේ හුදෙක් ණය ප්රමාණය වැඩිවීම නිසාම නොව, එම ණය පහසුවෙන් සේවාකරණය කළ හැකි ශක්තිමත් විදේශ විනිමය ඉපැයීමේ පදනමක් ගොඩනැගීමට දශක ගණනාවක් තිස්සේ අසමත් වීම හේතුවෙන් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. ආනයන මත යැපෙන, පරිභෝජනය සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්රය මුල්කරගත් ආර්ථික මොඩලයෙන් මිදී නිෂ්පාදන ක්ෂේත්ර සවිමත් නොකළහොත් රට නැවතත් අවදානමකට ලක්විය හැකි බව ඔහුගේ අදහසයි.
ණය ප්රතිව්යුහගතකරණයෙන් පසු මතුවන අභියෝග
වත්මන් ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය හරහා ශ්රී ලංකාවට ආසන්න කාලසීමාව සඳහා ණය සේවාකරණ සහනයක් හිමිව ඇතත්, 2028-2029 වන විට විදේශ ණය වාරික ගෙවීම යළි පූර්ණ ලෙස ක්රියාත්මක වීමට නියමිතය.
විශේෂයෙන් මැක්රෝ-ලින්ක්ඩ් බොන්ඩ්ස් (Macro-Linked Bonds) ක්රමවේදය යටතේ ආර්ථිකය අපේක්ෂිත මට්ටමට වඩා හොඳින් ක්රියාත්මක වන විට ණයහිමියන්ට ගෙවිය යුතු ප්රතිලාභද ඉහළ යන ව්යුහයක් නිර්මාණය කර ඇති බව පෙන්වා දෙන කුසුම් විජේතිලක, මේ හේතුවෙන් අධ්යාපනය, සෞඛ්යය සහ කාර්මික ප්රසාරණය වැනි පොදු ආයෝජන සඳහා රජයකට යෙදවිය හැකි රාජ්ය මූල්ය ප්රතිපාදන සීමා වීමේ අභියෝගයක් පවතින බව අවධාරණය කරයි.
නැගෙනහිර ආසියානු ආදර්ශය සහ සංවර්ධන රාජ්යය
ලොව සාර්ථකම ආර්ථික පිමි පැනූ දකුණු කොරියාව, තායිවානය, සිංගප්පූරුව, ජපානය සහ චීනය වැනි රටවල් කිසිවිටෙකත් සම්පූර්ණ නිදහස් වෙළෙඳපොළ (Laissez-faire) මත පමණක් රඳා නොපැවති බව විපක්ෂ නායක උපදේශකවරයා පෙන්වා දෙයි. එම රටවල් වෙළෙඳපොළ තරගකාරීත්වය මෙන්ම රාජ්යයේ ක්රමෝපායික මඟපෙන්වීමද එකවර භාවිත කළේය.
*මූල්ය හා ණය පහසුකම් උපායමාර්ගික අපනයන ක්ෂේත්ර වෙත යොමු කිරීම.
*තාක්ෂණය, පර්යේෂණ සහ නව නිපැයුම් සඳහා රජය සෘජුව ආයෝජනය කිරීම.
*දේශීය ව්යවසායන් ජාත්යන්තර මට්ටමට රැගෙන ඒම සඳහා කාලසීමා සහිත රැකවරණයක් සහ දිරිගැන්වීම් සැපයීම.
ශ්රී ලංකාවේ අතීත නායකයින් පවා රාජ්යය යනු හුදු කළමනාකරණය කළ යුතු මූල්ය බරක් ලෙස නොසලකා, එය ජාතිය ගොඩනැගීමේ මෙවලමක් ලෙස සලකමින් සමාජ සුබසාධනය හා නිෂ්පාදනය එකට යා කළ බව ඔහු සිහිපත් කරයි.
ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් හමුවේ ඇති මාවත
සාම්ප්රදායික “පෞද්ගලීකරණයද, ජනසතු කිරීමද?” නැතහොත් “කුඩා රජයක්ද, විශාල රජයක්ද?” යන යල්පැනගිය විවාදවල සිරවී නොසිට, වර්තමාන ගෝලීය අභියෝග හමුවේ ශ්රී ලංකාව තෝරාගත යුත්තේ “කාර්යක්ෂම රාජ්යයක්” (Capable State) සහ “නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක්” (Productive Economy) ගොඩනැගීමේ ප්රතිපත්තිය බව කුසුම් විජේතිලක පෙන්වා දෙයි.
මූල්ය විනය සහ ණය තිරසරභාවය රැකගන්නා අතරම, රැකියා උත්පාදනය කරන, දේශීය කර්මාන්ත දිරිගන්වන සහ විදේශ විනිමය උපයන නව ජාතික කාර්මික ප්රතිපත්තියක් සම්පාදනය කිරීම රටේ ඉදිරි අනාගතය තීන්දු කරන ප්රධාන සාධකය වනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර:
Daily FT: Centre-right: Wrong about everything – Kusum Wijetilleke
Central Bank of Sri Lanka: Debt Sustainability and External Sector Updates
International Monetary Fund: Sri Lanka Country Information
