සංචිත අඩුවූයේ ආනයන වියදම් සහ ණය ගෙවීම් නිසා මිස විනිමය අනුපාතය කෘතිමව පාලනය කිරීමට නොවන බව මහ බැංකු අධිපති කියයි
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් විදේශ විනිමය සංචිත කළමනාකරණය කරනු ලබන උපායමාර්ගය සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී රවී කරුණානායක සහ මහ බැංකු බලධාරීන් අතර දැඩි සංවාදාත්මක තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
රුපියලේ අගය තවදුරටත් අවප්‍රමාණය වීම වැළැක්වීමේ අරමුණින් රජය සහ මහ බැංකුව විදේශ විනිමය සංචිත අලෙවි කරමින් සිටින බවට හිටපු මුදල් අමාත්‍ය රවී කරුණානායක චෝදනා කරන අතර, මහ බැංකුව එකී චෝදනා සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
විපක්ෂයේ චෝදනා සහ මතුවන ප්‍රශ්න
රවී කරුණානායක පෙන්වා දෙන්නේ මෙරට නිල විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 6.8 සිට ඩොලර් බිලියන 6.4 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ විනිමය අනුපාතය පාලනය කිරීම සඳහා මහ බැංකුව විසින් වෙළඳපොළට ඩොලර් මුදාහැරීමේ රහසිගත මෙහෙයුමක නිරත වන බවයි.
ආනයන ගෙවීම් හේතුවෙන් සංචිත පහත වැටුණු බවට මහ බැංකුව ලබාදෙන නිල පැහැදිලි කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවන බව පවසන මන්ත්‍රීවරයා, හෙට දිනයේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය අවදානමක හෙළමින් අද දිනයේ රුපියලේ අගය ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කිරීම නිරර්ථක ප්‍රතිපත්තියක් බව පෙන්වා දෙයි. එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව සතු සැබෑ "භාවිත කළ හැකි සංචිත" (Usable reserves) ප්‍රමාණය කොපමණද යන්නත්, ඒවායේ පවතින සීමාවන් මොනවාද යන්නත් පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුව හමුවේ නිවැරදි තොරතුරු හෙළි කළ යුතු බව හෙතෙම අවධාරණය කරයි.
මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ පැහැදිලි කිරීම
මෙම චෝදනාවලට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ සඳහන් කළේ, විනිමය අනුපාතය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මහ බැංකුව වෙළඳපොළට ඩොලර් අලෙවි කර නොමැති බවයි. සංචිත පහත වැටීමට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ ඉන්ධන සහ වාහන ඇතුළු ආනයන වියදම් ඉහළ යාම සහ විදේශ ණය වාරික නිසි පරිදි ගෙවීම බව හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේය.
මහ බැංකු දත්තවලට අනුව, සංචිත ගොඩනැගීමේ සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) ඉලක්ක සපිරීමේ අරමුණින් මහ බැංකුව දිගින් දිගටම වෙළඳපොළෙන් ඩොලර් මිලදී ගෙන ඇති අතර, පසුගිය ජූනි මාසයේදී පමණක් ශුද්ධ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 70.5ක් මිලදී ගෙන තිබේ. එමෙන්ම 2026 වසරේ පළමු මාස හය තුළදී ශුද්ධ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 550කට අධික ප්‍රමාණයක් වෙළඳපොළෙන් එක්රැස් කරගැනීමට මහ බැංකුව සමත්ව ඇත.
වෙළඳපොළ තත්ත්වය සහ ඉදිරි ගමන්මඟ
ඇමෙරිකානු ඩොලරයට එරෙහිව රුපියලේ අගය 336 මට්ටමේ ස්ථාවරව පැවතීමට හේතුවී ඇත්තේ කෘතිම පාලනයක් නොව, විදේශ ප්‍රේෂණ පැමිණීම, අපනයන ආදායම් වර්ධනය සහ පාලනය කළ උද්ධමනය ඇතුළු ආර්ථිකයේ සාධනීය ප්‍රවණතාවයන් බව මහ බැංකු නිලධාරීහු පවසති.
එක්සත් ජනපද ඩොලර් බිලියන 8 ඉක්මවන වසර අවසාන සංචිත ඉලක්කය කරා ගමන් කිරීම සඳහා ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) සහ ලෝක බැංකුව ඇතුළු බහුපාර්ශ්වික ආයතනවලින් ඉදිරියේදී ලැබීමට නියමිත මූල්‍ය පහසුකම් ද ඉවහල් වනු ඇති බවත්, නීතිමය හා ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ ඔස්සේ ආර්ථිකය ස්ථාවර මාවතකට අවතීර්ණ වෙමින් පවතින බවත් බලධාරීහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙති.
විමර්ශන පසුබිම:
මෙරට ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින පසුබිමක, විනිමය අනුපාතයේ ස්ථාවරත්වය තහවුරු කිරීම සඳහා ශක්තිමත් විදේශ සංචිත පවත්වාගෙන යාමේ උපායමාර්ගය සම්බන්ධයෙන් ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය අතර මතවාදී සංවාදයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
Hidden Dollar Sales? Central Bank Faces Reserve Pressure Claims
