ඔක්තෝබර්-නොවැම්බර් ජාත්‍යන්තර ඇගයීමට පෙර අසත්‍ය තොරතුරු ලබාදෙන්නන්ට එරෙහිව පුද්ගලික වගවීම සහ නීතිමය පියවර
සෙවනැලි හිමිකරුවන් සහ මුදල් විශුද්ධිකරණ අවදානම
ලියාපදිංචි පෞද්ගලික සමාගම්වල නාමික කොටස්කරුවන්ට එහා ගිය සැබෑ හිමිකරුවන් හෝ පාලකයන් (Beneficial Ownership) කවුරුන්ද යන්න තහවුරු කරගැනීම පිළිබඳව මෙරට නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන සහ මූල්‍ය පාලකයන්ගේ දැඩි අවධානය යොමු වී තිබේ. මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම වැළැක්වීමේ ජාත්‍යන්තර රාමුව සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ජාත්‍යන්තර ඇගයීමට පෙර, මෙම ‘සෙවනැලි අයිතිකරුවන්’ හඳුනාගැනීම තීරණාත්මක සාධකයක් බවට පත්ව ඇත.
තහනම් සහ අනීතික මුදල් හුවමාරු කිරීම සඳහා ඇතැම් ව්‍යාපාරික ආයතන යොදාගැනීමේ අවදානමක් පවතින බව හඳුනාගෙන ඇති අතර, හුදෙක් නීති පැනවීමට පමණක් සීමා නොවී අදාළ නීතිමය ප්‍රතිපාදන ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකයේ (FIU) අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය සුභානි කීර්තිරත්න අවධාරණය කර සිටියි.
APG ඇගයීම සහ සැබෑ හිමිකරුවන් හෙළිදරව්ව
| ජාත්‍යන්තර ඇගයීම: ආසියා පැසිෆික් මුදල් විශුද්ධිකරණ කණ්ඩායමේ (APG) තෙවන පාර්ශ්වික ඇගයීම (ඔක්තෝබර් - නොවැම්බර්)
| FATF නිර්දේශය: ජාත්‍යන්තර FATF නිර්දේශ අතුරින් ශ්‍රී ලංකාව තවමත් පූර්ණ අනුකූලතාව ලබාගත යුතු ප්‍රධාන කරුණක්
| විමර්ශන හෙළිදරව්: භාණ්ඩ නාමයෙන් මුදල් පිටරට යැවූ ඇතැම් සමාගම් කම්කරුවන්, රියැදුරන් නමින් ලියාපදිංචි කර තිබීම
| නීතිමය පියවර: 2025 අංක 12 දරන සමාගම් සංශෝධිත පනත මගින් අසත්‍ය තොරතුරු සපයන්නන්ට දැඩි දඩ සහ සිරදඬුවම්
| ආර්ථික බලපෑම: FATF 'අළු ලැයිස්තුවට' (Grey List) ඇතුළත් වුවහොත් සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) සාපේක්ෂව පහත වැටීමේ අවදානම
APG ජාත්‍යන්තර ඇගයීම සහ FATF ප්‍රමිතීන්
මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීම පිළිබඳ ආසියා පැසිෆික් කණ්ඩායම (APG) මගින් සිදු කරනු ලබන තෙවන මූලික ඇගයීම (Third Mutual Evaluation) සඳහා ශ්‍රී ලංකාව සූදානම් වෙමින් සිටින අතර, අදාළ ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයන් ඔක්තෝබර් අවසන් සතියේ සහ නොවැම්බර් මුල් සතියේ දිවයිනට පැමිණ රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශයේ පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ පරීක්ෂණ පවත්වනු ඇත.
මූල්‍ය ක්‍රියාකාරී කාර්ය සාධන බලකායේ (FATF) ජාත්‍යන්තර නිර්දේශ අතුරින් ශ්‍රී ලංකාව තවමත් පූර්ණ ලෙස සක්‍රීය මට්ටමට ළඟා විය යුතුව පවතින්නේ මෙම සැබෑ හිමිකරුවන් හෙළිදරව් කිරීමේ (Beneficial Ownership) නිර්දේශය සම්බන්ධයෙන් පමණක් වීම විශේෂත්වයකි.
පසුගිය කාලසීමාවේ සිදුවූ විමර්ශන උදාහරණ ලෙස දක්වන වෛද්‍ය සුභානි කීර්තිරත්න පෙන්වා දෙන්නේ, භාණ්ඩ ආනයනය කිරීම සඳහා අත්පිට මුදල් (Advance Payments) ලෙස විදේශයන්ට විශාල මුදල් ප්‍රමාණයන් යොමු කළද අදාළ භාණ්ඩ මෙරටට ලැබී නොමැති බවයි. පසුව සිදු කළ විමර්ශනවලදී අදාළ සමාගම් සාමාන්‍ය කම්කරුවන් හෝ රියැදුරන්ගේ නමින් ලියාපදිංචි කර තිබූ අතර, ව්‍යාපාර පිටුපස සිටි සැබෑ මහ මොළකරුවන් සැඟව සිටි බව අනාවරණය විය.
ප්‍රායෝගික අභියෝග, නීතිමය වගවීම සහ ආර්ථික බලපෑම
නව රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී සමාගම් ලේකම්වරුන් සහ වෘත්තිකයන් හමුවේ පවතින ප්‍රායෝගික අපහසුතාවන් පිළිබඳව ද අවධානය යොමු වී ඇති අතර, අදාළ ගැටලු නිරාකරණය කරගනිමින් සමාගම් මැදුර (Registrar of Companies) සමඟ එක්ව කටයුතු කිරීමේ අවශ්‍යතාව පෙන්වා දී තිබේ. එමෙන්ම, දැනුවත්ව අසත්‍ය හෝ නොමඟ යවන සුළු තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන නිලධාරීන්ට සහ වෘත්තිකයන්ට එරෙහිව පුද්ගලික මට්ටමින් නීතිමය වගකීම් සහ දඬුවම් නියම වන බව ද අවධාරණය කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙර FATF 'අළු ලැයිස්තුවට' (Grey List) ඇතුළත් වූ අවස්ථාවලදී ජාත්‍යන්තර බැංකු සබඳතා සහ විදේශ මුදල් හුවමාරුවලට දැඩි බාධා එල්ල විය. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව, මෙලෙස අළු ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වන රටවල සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) සාමාන්‍යයෙන් 7.6%කින් පමණ පහත වැටීමේ අවදානමක් පවතියි.
එබැවින්, ඉදිරි ඔක්තෝබර්-නොවැම්බර් ඇගයීම ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යාපාරික පාරදෘශ්‍යභාවය සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය විශ්වාසනීයත්වය තහවුරු කෙරෙන තීරණාත්මක පරීක්ෂණයක් වනු ඇත.
මුලාශ්‍රය :
Hidden Controllers to Put Sri Lankan Businesses under Scrutiny
