ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික දර්ශක මේ වන විට ධනාත්මක දිශාවකට ගමන් කරමින් පැවතුණද, එම ප්‍රවණතාව රටේ සියලුම ව්‍යාපාර ආයතනවලට එකසේ සුබදායී නොවන බවට ප්‍රමුඛ ආර්ථික පර්යේෂණ ආයතනයක් වන Frontier Research අනාවරණය කරයි.
රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) වර්ධනය වන විට සාමාන්‍යයෙන් සෑම ව්‍යාපාරයක්ම දියුණු වන බවට පවතින සාම්ප්‍රදායික මතය මෙම නව ආර්ථික පරිවර්තනය හමුවේ බිඳවැටෙමින් පවතින බව එම ආයතනය පෙන්වා දෙයි.
වසර 80ක ආර්ථික පුරුදු වෙනස් වීම
Frontier Research ආයතනයේ සාර්ව ආර්ථික උපදේශක අංශ ප්‍රධානී චයු දම්සිංහ (Chayu Damsinghe) පෙන්වා දෙන්නේ, මෙරට පසුගිය වසර 70–80 පුරා අත්දුටු ආර්ථික චක්‍රයන්ට වඩා වත්මන් තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් මාවතක ගමන් කරන බවයි.
පසුගිය කාලසීමාවලදී ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්වූයේ රජයේ වියදම් ඉහළ දැමීම, මුදල් අච්චු ගැසීම සහ වෙළෙඳපොළට මුදල් මුදාහැරීම වැනි ක්‍රමවේද හරහාය. එමඟින් සියලුම ව්‍යාපාරවලට එක හා සමානව වාසි සැලසුණි.
නමුත් වත්මන් ආර්ථික රටාව පදනම් වී ඇත්තේ මූල්‍ය විනය, උද්ධමනය පාලනය කිරීම සහ පෞද්ගලික අංශය විසින්ම උපයන මුදල් මත ආයෝජන සිදුකිරීම යන දැඩි ප්‍රතිපත්ති මතය.
අවදානමට ලක්වන ව්‍යාපාර මොනවාද?
මෙම නව ව්‍යුහාත්මක වෙනස හේතුවෙන් මීට පෙර පැවති පහසුකම් මත යැපුණු ඇතැම් ව්‍යාපාර දැඩි අනතුරකට මුහුණ දීමේ ප්‍රවණතාවක් මතුව තිබේ:
ලාභ ණය මත යැපුණු ආයතන:
අඩු පොලියට ණය ලබාගෙන පමණක් ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන ගිය සමාගම්.
අඩු ලාභාංශ සහ අධික විකුණුම් (Thin Margins, High Volumes):
සුළු ලාභයක් තබාගෙන විශාල පරිමාවෙන් භාණ්ඩ අලෙවි කරන ව්‍යාපාර.
අඩු වැටුප් ශ්‍රමය මත පදනම් වූ ක්ෂේත්‍ර:
අඩු වියදමකින් ශ්‍රමය ලබාගැනීමට හුරුවී, තාක්ෂණයට යොමු නොවූ කර්මාන්ත.
ප්‍රමාණවත් ලාභාංශ සහිත, ප්‍රාග්ධනය ශක්තිමත් සහ තාක්ෂණය මුල් කරගත් සමාගම් වෙළෙඳපොළ ජයගන්නා අතර, දුර්වල සමාගම්වලට තම පැවැත්ම අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී.
ශ්‍රම වෙළෙඳපොළ සහ නිෂ්පාදන වියදම්
දක්ෂ සහ පුහුණු ශ්‍රමිකයන් විදේශ රැකියා සඳහා පිටත්ව යාම නිසා දේශීය වශයෙන් කුසලතා පූර්ණ ශ්‍රමය සඳහා වැයවන පිරිවැය ඉහළ ගොස් ඇත.
මීට අමතරව ඇතැම් ක්ෂේත්‍ර සඳහා විදේශීය ශ්‍රමිකයන් ආදේශ වීමේ ප්‍රවණතාවක්ද දක්නට ලැබෙන අතර, ශ්‍රී ලාංකේය ව්‍යාපාරවලට තවදුරටත් ලාභ ශ්‍රමය මත පමණක් තරග කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවී තිබේ.
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) උද්ධමනය පාලනය කිරීම ප්‍රමුඛ අරමුණ කරගෙන කටයුතු කරන බැවින්, රුපියලේ අගය වෙළෙඳපොළ සාධක මත දෙපසටම වෙනස් විය හැකි අතර සමාගම්වලට තම වර්ධනය තහවුරු කරගැනීමට අභ්‍යන්තර මූල්‍ය ශක්තිය අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ආයතනික අංශයට අනතුරු ඇඟවීමක්
ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල උච්චාවචනය වීම සහ ජාත්‍යන්තර භූ-දේශපාලනික අස්ථාවරත්වය වැනි බාහිර කම්පන තාවකාලික විය හැකි වුවද, රට අභ්‍යන්තරයේ සිදුවන මෙම ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ ස්ථිරසාර ඒවා බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
මෙම ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම්වලට කඩිනමින් අනුගත වීමට අපොහොසත් වන ඇතැම් ආයතන වැසී යාමට හෝ ප්‍රාග්ධනය ශක්තිමත් ප්‍රමුඛ සමාගම් සමඟ ඒකාබද්ධ වීමට (Consolidation) සිදුවනු ඇත.
ඒ අනුව, වත්මන් ආර්ථික වර්ධනය සෑම සමාගමකටම එක හා සමානව නොලැබෙන අතර, ඉදිරි කාලසීමාවේ ව්‍යාපාරික පැවැත්ම තීරණය වන්නේ ලාභදායිත්වය, ඵලදායිතාව සහ තාක්ෂණික ශක්තිය මත පමණි.
පසුබිම් සටහන
ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇතිකරගත් ඩොලර් බිලියන 2.9ක විස්තීර්ණ ණය පහසුකම (Extended Fund Facility - EFF) යටතේ රජයේ බදු ආදායම් ඉහළ නැංවීම, මුදල් අච්චු ගැසීම සීමා කිරීම සහ මූල්‍ය විනය පවත්වාගෙන යාම දැඩි කොන්දේසි ලෙස ක්‍රියාත්මක කරයි. මේ හේතුවෙන් රාජ්‍ය වියදම් සීමා වී ඇති අතර, වෙළෙඳපොළ ස්වාධීන ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ ඔස්සේ ප්‍රතිව්‍යුහගත වෙමින් පවතී.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර :
Sri Lanka Economic Recovery Could Create Corporate Casualties
Central Bank of Sri Lanka - Monetary Policy Reviews
