බැංකු නොවන මූල්‍ය අංශයේ වර්ධනයක්: ප්‍රාග්ධන ස්ථාවරත්වය පිටුපස ඇති නියාමන අභියෝග!

අක්‍රිය ණය ප්‍රතිශතය 5.1% දක්වා පහත වැටෙයි: ඒකාබද්ධ කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ හමුවේ මුල්‍ය සමාගම්වල ස්ථාවරත්වය ඉහළට


මූල්‍ය සමාගම්වල වත්කම් වර්ධනය සහ ණය ප්‍රසාරණය

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු නොවන මූල්‍ය ආයතන (NBFI) ක්ෂේත්‍රය කැපී පෙනෙන පසුබෑමකින් අනතුරුව ශීඝ්‍ර යථා තත්ත්වයට පත්වීමේ ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කරමින් සිටියි.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම නිල දත්ත වාර්තා සනාථ කරන්නේ 2026 ජූනි මසින් අවසන් වූ වසරක කාලය තුළ ලියාපදිංචි මූල්‍ය සමාගම්වල සමස්ත වත්කම් පදනම 41%ක වර්ධනයක් වාර්තා කරමින් රුපියල් ට්‍රිලියන 3.2ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.

එමෙන්ම අදාළ කාලසීමාව තුළ මූල්‍ය සමාගම් මගින් නිකුත් කරන ලද සමස්ත ණය ප්‍රමාණය 47.8%ක සැලකිය යුතු වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරමින් රුපියල් ට්‍රිලියන 2.6ක අගයක් සටහන් කර තිබේ.

අනෙකුත් ආයෝජන 19.7%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 434ක් ලෙසත්, වෙනත් වත්කම් 25.9%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 148.6ක් ලෙසත් තහවුරු වී ඇත.

බැංකු නොවන මූල්‍ය අංශයේ (NBFI) වර්ධනය  

| සමස්ත වත්කම් පදනම: රුපියල් ට්‍රිලියන 3.2ක් (වසරින් වසර වර්ධනය 41%)                                                
| නිකුත් කළ සමස්ත ණය: රුපියල් ට්‍රිලියන 2.6ක් (වර්ධනය 47.8%)                                                            
| තැන්පතු පදනම: රුපියල් ට්‍රිලියන 1.43ක් (වර්ධනය 22.9%)                                                                  
| ආයතනික ණය ගැනීම්: රුපියල් ට්‍රිලියන 1.05ක් (වර්ධනය 124%)                                                              
| අක්‍රිය ණය ප්‍රතිශතය (Gross NPL): 8.3% සිට 5.1% දක්වා පහත වැටීමක් (Stage 3 NPL 3% දක්වා අඩු වීම)                        
| හිමිකම් ප්‍රාග්ධනය (Equity Capital): රුපියල් බිලියන 578.2ක් (ලියාපදිංචි ආයතන සංඛ්‍යාව 35-41 දක්වා සීමා වීම)          


තැන්පතු පදනම සහ ආයතනික ණය ගැනීමේ ප්‍රවණතාව

කෙසේවෙතත්, මෙම ණය ප්‍රසාරණය සඳහා මුදල් යොදවා ඇති ආකාරය පිළිබඳව මුල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂ අවධානය යොමුව තිබේ.

මූල්‍ය සමාගම් කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය තහවුරු වෙමින් පැවතීම හේතුවෙන් එම ආයතන ලබාගත් තැන්පතු ප්‍රමාණය 22.9%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් ට්‍රිලියන 1.43ක් ලෙස සටහන් වී ඇත.

නමුත්, නැවත ණය දීම සඳහා මූල්‍ය සමාගම් විසින් සිදුකරන ලද සෘජු ආයතනික හා තොග ණය ගැනීම් (Borrowings for on-lending) 124%ක ප්‍රමාණයකින් වැඩි වී රුපියල් ට්‍රිලියන 1.05ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

තැන්පතු වර්ධනයට වඩා ණය නිකුත් කිරීමේ වර්ධන වේගය ඉහළ යාම හේතුවෙන්, ආයතන විසින් අතිරේක ණය පදනම් කරගනිමින් සිය ව්‍යාපාරික කටයුතු ප්‍රසාරණය කිරීමට යොමුව ඇති බව පෙනී යයි.

පොලී අනුපාතික පහත මට්ටමක පවතින විට මෙවැනි ලීවරකරණය (Leverage) මගින් කෙටිකාලීන ලාභ ඉහළ නංවාගත හැකි වුවද, වෙළඳපොළ ද්‍රවශීලතා තත්ත්වයන් වෙනස් වන අවස්ථාවලදී එය පොලී පිරිවැයට සෘජුව බලපෑම් කළ හැකිය.

ලාභදායිත්වය සහ අක්‍රිය ණය කළමනාකරණය

ක්ෂේත්‍රයේ ශුද්ධ පොලී ආදායම 27.6%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 72.7ක් වූ අතර, බදු බරට පෙර ලාභය 17.4%කින් වැඩි වී රුපියල් බිලියන 39.9ක් ලෙස සටහන් විය.

එමෙන්ම බදු ගෙවීමෙන් පසු ලාභය 16.4%ක වර්ධනයක් සමඟ රුපියල් බිලියන 21ක් බවට පත්ව තිබේ. වත්කම් පදනම 41%කින් ඉහළ යාමට සාපේක්ෂව ලාභදායිත්වයේ වර්ධන වේගය මන්දගාමී මට්ටමක පැවතීම විශේෂත්වයකි.

කෙසේවෙතත්, වත්කම්වල ගුණාත්මකභාවය (Asset Quality) අතින් සැලකිය යුතු යහපත් ප්‍රගතියක් වාර්තා වී ඇත.

පසුගිය වසරේ පැවැති 8.3%ක් වූ දද අක්‍රිය ණය (Gross Non-Performing Loans) ප්‍රතිශතය 5.1% දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, 3 වන අදියරේ (Stage 3) අක්‍රිය ණය ප්‍රමාණය 4.5% සිට 3% දක්වා අඩු වී තිබේ.

මහ බැංකුවේ NBFI Consolidation Masterplan නැමැති ඒකාබද්ධ කිරීමේ නියාමන වැඩපිළිවෙළ යටතේ අක්‍රමවත් මූල්‍ය ආයතන ඒකාබද්ධ කිරීමට හෝ වසා දැමීමට කටයුතු කිරීම නිසා දැනට ක්‍රියාකාරී ලියාපදිංචි ආයතන සංඛ්‍යාව 35-41ත් අතර සංඛ්‍යාවකට සීමා වී ඇති අතර, හිමිකම් ප්‍රාග්ධනය රුපියල් බිලියන 578.2ක් දක්වා ශක්තිමත් වීම ක්ෂේත්‍රයේ ස්ථාවරත්වයට හේතු වී ඇත.


මුලාශ්‍රය :

NBFI Boom Masks New Risks beneath Stronger Balance Sheets