*දඩ ගැසීමෙන් පමණක් නොනැවතී නඩු පවරා දඬුවම් දීමට ආරක්ෂක හා විමර්ශන අංශවලට බලය
භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේ මුවාවෙන් අත්තිකාරම් ගෙවීම් ලෙස විදේශයන් වෙත මුදල් යවා නියමිත කාලය තුළ භාණ්ඩ මෙරටට නොගෙන ඒම ඇතුළු සියලුම අනවසර විදේශ මුදල් හුවමාරු මෙරට නීතිය හමුවේ අපරාධ වරදක් (Criminal Offence) ලෙස නම් කිරීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ.
ඒ අනුව, දැනට ක්‍රියාත්මක 2017 අංක 12 දරන විදේශ විනිමය පනත කඩිනමින් සංශෝධනය කිරීම සඳහා මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපතිවරයා ඉදිරිපත් කළ කැබිනට් පත්‍රිකාවට අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ ප්‍රතිපත්තිමය අනුමැතිය හිමිව ඇත.
මෙම නව සංශෝධනය මඟින් මෙරට මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ සිදුවන නීතිවිරෝධී විදේශ විනිමය පිටතට ගලායාම් වැළැක්වීම සහ විමර්ශන අංශවලට එවැනි ක්‍රියාවල නිරත වන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව දැඩිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය නෛතික බලතල හිමිවනු ඇත.
දැනට තිබූ නීතියේ හිඩැස සහ නව තත්ත්වය
2017 වසරේ සම්මත කරන ලද විදේශ විනිමය පනතේ දැනට පවතින විධිවිධාන අනුව, මෙරටින් බැහැරට සිදු කෙරෙන අනවසර මුදල් මාරු කිරීමක් සම්බන්ධයෙන් ගත හැකි උපරිම නෛතික පියවර වී තිබුණේ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් අදාළ ප්‍රේෂණයේ වටිනාකමට සමාන මුදලක් ශ්‍රී ලංකා රුපියල්වලින් දඩයක් ලෙස පැනවීම පමණි.
එවැනි මුදල් හුවමාරු කිරීම් විදේශ විනිමය පනත යටතේ මෙතෙක් සාපරාධී වරදක් ලෙස අර්ථ දක්වා නොතිබූ හෙයින්, එවැනි පුද්ගලයින් හෝ ආයතන වෙත සාපරාධී නඩු පැවරීමක් සිදු කිරීමට නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතනවලට ප්‍රතිපාදන නොතිබිණි. මේ හේතුවෙන් ඇතැම් ජාවාරම්කරුවන් දඩ මුදල් ගෙවා බරපතළ මූල්‍ය වංචාවලින් පහසුවෙන් නිදහස් වීමේ ප්‍රවණතාවක් පැවති බව නිරීක්ෂණය වී තිබේ.
නව නීතිමය සංශෝධන ක්‍රියාත්මක වීමත් සමඟ, අනවසරයෙන් විදේශ විනිමය රටින් බැහැර කිරීම සාපරාධී වරදක් බවට පත්වන අතර, විමර්ශන නිලධාරීන්ට මෙන්ම නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ආයතනවලට අධිකරණය හමුවේ සාපරාධී නඩු පැවරීමටත්, සිරදඬුවම් ඇතුළු දැඩි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමටත් අවස්ථාව උදාවනු ඇත.
වෙළඳ මූල්‍ය වංචා සහ නීතිවිරෝධී මුදල් ගලායාම් පාලනය
ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් 'වෙළඳාම පදනම් කරගත් මුදල් විශුද්ධිකරණය' (Trade-Based Money Laundering) ලෙස හඳුන්වන ක්‍රමවේද හරහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලින් විශාල වශයෙන් විදේශ විනිමය පිටතට කාන්දු වන බව මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් දිගින් දිගටම පෙන්වා දුන් කරුණකි. විශේෂයෙන්ම ආනයන බිල්පත් සහ අත්තිකාරම් ගෙවීම් අවභාවිත කරමින් විදේශ බැංකු ගිණුම්වල ඩොලර් රඳවා ගැනීමේ සිදුවීම් පාලනය කිරීමට දැඩි නීතිමය රාමුවක අවශ්‍යතාව මෙරට ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු දැඩිව මතුවිය.
මෙම සංශෝධනය සම්මත වීම හරහා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය කාර්ය සාධක බලකායේ (FATF) ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව මෙරට නීති පද්ධතිය ශක්තිමත් වන අතර, නීත්‍යානුකූල ව්‍යාපාරික කටයුතු ආරක්ෂා කරමින් නීතිවිරෝධී ලෙස රටේ ඩොලර් සංචිත විනාශ කරන ජාවාරම් අවම කර ගැනීමට හැකිවනු ඇතැයි ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
අදාළ නීති කෙටුම්පත ඉදිරියේදී නීති කෙටුම්පත් සම්පාදක විසින් සකස් කර පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
