නව ඇමෙරිකානු තානාපති එරික් මේයර්ගේ ප්‍රකාශයත් සමග දෙරටේ ආර්ථික සබඳතා නව මාවතකට.
ශ්‍රී ලංකාව සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය අතර පවතින ආර්ථික සබඳතාව තවදුරටත් භාණ්ඩ සඳහා ලබාගන්නා බදු සහනවලට පමණක් සීමා නොකර, පුළුල් ආයෝජන සහ නවීන තාක්ෂණය රට තුළට ගෙන්වා ගැනීමේ දිගුකාලීන උපායමාර්ගයක් බවට පත් කරගත යුතු බවට ආර්ථික සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ක්ෂේත්‍රවල අවධානය යොමුව තිබේ.
මෙම කතිකාවට නැවුම් පදනමක් එක්ව ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ නව අමෙරිකානු තානාපතිවරයා ලෙස වැඩ භාරගත් එරික් මේයර් (Eric Meyer) සිදුකළ ප්‍රකාශයක් මුල් කරගනිමිනි. දෙරට අතර සැබෑ ආර්ථික අවස්ථාව පවතින්නේ ඇමෙරිකානු නවෝත්පාදන සහ ව්‍යාපාරික දැනුම මෙරටට සම්බන්ධ කිරීම තුළ බව පෙන්වා දෙන තානාපතිවරයා, විශ්වසනීය තාක්ෂණය සහ පුළුල් ආර්ථික සහයෝගීතාව ඔස්සේ මෙම හවුල්කාරිත්වය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යා හැකි බව අවධාරණය කරයි.
වෙළඳ අසමතුලිතතාව සහ පවතින අභියෝගය
ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත අපනයනවලින් හතරෙන් එකකටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිලදී ගන්නා ප්‍රධානතම වෙළඳපොළ වන්නේ ඇමෙරිකාවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ නිල දත්තයන්ට අනුව, මෙරටින් ඇමෙරිකාවට සිදුකෙරෙන වාර්ෂික අපනයන වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.1කට අධිකය. විශේෂයෙන් ඇඟලුම් කර්මාන්තය ඇතුළු ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් මෙම වෙළඳපොළ මත බෙහෙවින් රඳා පවතී.
කෙසේ වෙතත්, මෙම වෙළඳ ගනුදෙනුව පවතින්නේ එක් පැත්තකට බරවූ ස්වරූපයකිනි. ඇමෙරිකාව වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඩොලර් බිලියන 3කට අධික වටිනාකමකින් යුත් භාණ්ඩ මිලදී ගන්නා අතරතුර, ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවට අලෙවි කරන්නේ ඩොලර් මිලියන 370කට ආසන්න භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් පමණි. මෙම පරතරය හේතුවෙන්, හුදෙක් බදු සහන පමණක් ඉල්ලා සිටීම වෙනුවට ඇමෙරිකානු ව්‍යාපාරවලටද සාධාරණ ප්‍රතිලාභ හිමිවන ආකාරයේ සමබර ආර්ථික සාකච්ඡා මේසයකට පිවිසීම වඩාත් ප්‍රායෝගික ප්‍රවේශයක් ලෙස විදග්ධයෝ පෙන්වා දෙති.
හුදු බදු සහන වෙනුවට පුළුල් ආයෝජන හවුල්කාරිත්වයක්
ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහස වන්නේ, ඇමෙරිකාව සමග කෙරෙන වෙළඳ සාකච්ඡා සාම්ප්‍රදායික ඉල්ලීම්වලින් ඔබ්බට ගෙන යා යුතු බවයි. ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවට වාසිදායක වන ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක් සාකච්ඡා මේසයට තැබිය හැකිය;
උපායමාර්ගික ආයෝජන:
වරාය සහ ප්‍රවාහන සේවා, ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම්, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, උසස් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත සහ නවීන සෞඛ්‍ය තාක්ෂණය වැනි ක්ෂේත්‍ර සඳහා ඇමෙරිකානු ආයෝජන දිරිමත් කිරීම.
ඵලදායි ආනයන:
හුදු පාරිභෝගික භාණ්ඩ වෙනුවට, මෙරට නිෂ්පාදන ධාරිතාව සහ කර්මාන්ත ශක්තිමත් කළ හැකි ඇමෙරිකානු යන්ත්‍ර සූත්‍ර, උසස් තාක්ෂණය සහ කාර්මික අමුද්‍රව්‍ය ආනයනයට මඟපෑදීම.
ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් අපනයන:
සාම්ප්‍රදායික ඇඟලුම් හෝ අමුද්‍රව්‍ය පමණක් යැවීම වෙනුවට, වැඩි මිලක් ලබාගත හැකි සන්නාමගත නිෂ්පාදන, රබර් ආශ්‍රිත කාර්මික භාණ්ඩ, ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග සහ තාක්ෂණික සේවා සඳහා ඇමෙරිකානු වෙළඳපොළ තුළ අවස්ථා පුළුල් කරගැනීම.
ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වය සහ ඉදිරි මාවත
දෙරට අතර දැනටමත් ක්‍රියාත්මක වන වෙළඳ හා ආයෝජන රාමු ගිවිසුම (TIFA) යටතේ මෙවැනි සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යාමේ හැකියාව පවතී. එහිදී රේගු ක්‍රමවේද ලිහිල් කිරීම, නියාමන විනිවිදභාවය සහ ආයෝජන ආරක්ෂාව වැනි අභ්‍යන්තර ප්‍රතිසංස්කරණ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම හරහා ජාත්‍යන්තර ආයෝජකයින්ගේ විශ්වාසය තවදුරටත් දිනාගත හැකි වනු ඇත.
මීට අමතරව, ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපීය ආරක්ෂාව, තාක්ෂණය සහ ව්‍යාපාරික නවෝත්පාදන එකිනෙක බද්ධව පවතින පසුබිමක, මෙම ආර්ථික සබඳතාව හුදු භාණ්ඩ හුවමාරුවකට වඩා ඉහළ උපායමාර්ගික වටිනාකමක් සහිත එකක් බවට පත්ව තිබේ.
ඇමෙරිකාව සමග ගොඩනැගෙන මෙම නව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ ආර්ථික ප්‍රවේශය, හුදෙක් බදු ලිහිල් කිරීමේ සීමාවෙන් ඔබ්බට ගෙන ගොස් දෙපාර්ශ්වයටම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ඵලදායී වන ස්ථාවර වෙළඳ හා ආයෝජන රාමුවක් බවට පත් කරගැනීම ඉදිරි ආර්ථික ගමනට තීරණාත්මක සාධකයක් වනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර සබැඳි
Lanka News | Tariff Talks Must Become Sri Lanka’s Wider US Economic Strategy
ඇමෙරිකානු වෙළඳ නියෝජිත කාර්යාලය (USTR) - ශ්‍රී ලංකා වෙළඳ සබඳතා:
Office of the United States Trade Representative - Sri Lanka
ශ්‍රී ලංකා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය (EDB) - වෙළඳ දත්ත:
Sri Lanka Export Development Board - US Market Overview
