රැකියාව රැකගන්න ගමන් දරුවන් සහ වැඩිහිටියන් රැකබලා ගන්න අයවැයෙන් සහනයක්?

රාජ්‍ය, පෞද්ගලික හා සේවායෝජක ත්‍රිපාර්ශ්වික දායකත්වයෙන් ජාතික ආර්ථිකය පුළුල් කිරීමේ සාකච්ඡාවක්.


රැකවරණය ඇනහිටියොත් රැකියාවත් අහිමි වන ආර්ථික යථාර්ථය

ඉදිරි අයවැය සම්පාදනය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව සූදානම් වන පසුබිමක ආයෝජන, මූල්‍ය ආදායම් මෙන්ම ජීවන වියදම පිළිබඳව දේශපාලන හා සමාජ කතිකාවන් ගොඩනැගෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත්, සාමාන්‍ය ගෘහ ආර්ථිකය තුළ සැඟව පවතින එහෙත් ජාතික ආර්ථිකයට සෘජුව බලපාන ප්‍රධානතම ගැටලුවක් වන "වැඩට යන අතරතුර නිවසේ අය රැකබලා ගන්නේ කවුද?" යන කාරණය කෙරෙහි ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ අවධානය යොමු විය යුතු බවට නව ආර්ථික යෝජනාවක් ඉදිරිපත් වී තිබේ.

ප්‍රතිපත්ති විශ්ලේශිකාවක් හා ස්වාධීන පර්යේෂිකාවක් වන ආචාර්ය නදී දිසානායක පෙන්වා දෙන්නේ, දරුවන් හෝ වයෝවෘද්ධ දෙමාපියන් රැකබලා ගැනීමට නිසි පහසුකමක් නොමැති වීම නිසා දක්ෂ ශ්‍රමිකයින්ට තම රැකියා අත්හැරීමට සිදුවන බවයි. මෙය හුදෙක් පෞද්ගලික පවුල් ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොව, පළපුරුදු ශ්‍රමිකයන් අහිමි වීමෙන් ජාතික ඵලදායිතාව පහත වැටෙන බරපතළ ආර්ථික අර්බුදයක් බව එම විශ්ලේෂණයෙන් පෙන්වා දෙයි.

ශ්‍රම බලකාය ආරක්ෂා කිරීමට 'Care-to-Work' සහනයක්

මෙම අර්බුදයට ප්‍රායෝගික විසඳුමක් ලෙස ඉදිරිපත් වන්නේ රැකියාව හා සෘජුව බැඳුණු රැකවරණ දීමනාවක් (Care-to-Work Credit) ක්‍රමවේදයකි. මෙය සාමාන්‍ය මුදල් ආධාරයක් (Cash Allowance) ලෙස අතට ලබා නොදී, රැකියාවක නිරත වන අයෙකුට දරුවන් දිවා සුරැකුම් මධ්‍යස්ථානයකට හෝ වැඩිහිටියන් නිසි සාත්තු සේවාවකට යොමු කිරීමේදී වැයවන පිරිවැයෙන් කොටසක් රජය මගින් දැරීමේ යෝජනාවකි.

මෙම වියදම රජය, අදාළ පවුල සහ සේවායෝජක ආයතනය යන පාර්ශ්ව තුන අතර බෙදී යන ක්‍රමවේදයක් (Co-payment Model) මගින් ක්‍රියාත්මක කළ හැකි බවත්, රජයේ දායකත්වය සෘජුවම ලියාපදිංචි සුරැකුම් මධ්‍යස්ථාන වෙත ඩිජිටල් ක්‍රමවේදයකින් බැර විය යුතු බවත් එහි සඳහන් වේ.

රුපියලක් වැය කිරීමෙන් ආර්ථිකයට ලැබෙන ප්‍රතිලාභය

ආර්ථික දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලන කල, රුපියල් 80,000 ක වැටුපක් ලබන මවකට දරුවා බලා ගැනීමට රුපියල් 35,000 ක් වැය වන විට ඇය රැකියාවෙන් ඉවත් වීමේ ප්‍රවණතාව වැඩිය. එහෙත් සහනදායී ක්‍රමයක් හරහා ඇයට රැකියාවේ රැඳී සිටීමට අවස්ථාව ලැබුණහොත්, එමගින් සමාගමට පළපුරුදු සේවකයෙකු ඉතිරි වන අතර, සුරැකුම් මධ්‍යස්ථානවලට නව රැකියා උත්පාදනය වේ.

ඒ හරහා උපයන ආදායම් වෙළඳපොළ තුළ සංසරණය වීමෙන් භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා ඉල්ලුමක් නිර්මාණය වන බවත්, එය රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) පුළුල් කිරීමට හේතුවන බවත් නදී දිසානායක පෙන්වා දෙයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ වයස්ගත වන ජනගහනය සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමානාත්මතාව

ආසියාවේ වේගයෙන්ම වයස්ගත වන ජනගහනයක් සහිත රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ සහ මැදිවියේ ශ්‍රමිකයින්ට දරුවන් පමණක් නොව වයෝවෘද්ධ දෙමාපියන් රැකබලා ගැනීමේ බරපතළ වගකීමක් පැවරී ඇත.

මෙය කාන්තාවන්ට පමණක් නොව, පියවරුන්ට සහ වැඩිහිටි දෙමාපියන් රැකබලා ගන්නා පුතුන්ට ද එකසේ බලපාන්නකි. එබැවින් මෙම යෝජිත සහන ක්‍රමය ස්ත්‍රී-පුරුෂ භේදයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වීම වැදගත් වන අතර, ගෘහස්ථ නොගෙවන සාත්තු සේවාව (Unpaid Care Work) හේතුවෙන් රැකියා අහිමි වන කාන්තා ශ්‍රම සහභාගීත්වය ඉහළ නැංවීමට මෙය තීරණාත්මක සාධකයක් විය හැකිය.

අයවැය නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ඇරඹීමේ හැකියාව

මෙම වැඩපිළිවෙළ එකවර මුළු රටම ආවරණය කරමින් මහා පරිමාණයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට වඩා, තෝරාගත් දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයක නියමු ව්‍යාපෘතියක් (Pilot Project) ලෙස ආරම්භ කිරීම වඩාත් ඵලදායී බව යෝජනාවේ දැක්වේ.

එමගින් රජයට වැයවන මුදලට සාපේක්ෂව නැවත රැකියා සඳහා එක්වූ ශ්‍රමිකයින් සංඛ්‍යාව, අලුතින් බිහිවූ සාත්තු සේවා රැකියා ප්‍රමාණය සහ උපයාගත් ආදායම් ප්‍රමාණය මත පදනම්ව එහි සැබෑ ප්‍රතිලාභ මැන බැලිය හැකි බව නදී දිසානායක අවධාරණය කර සිටියි.


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර

The Morning පුවත්පතේ පළවූ මුල් ලිපිය:
Dr. Nadee Dissanayake - If care stops, work stops

ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තා ශ්‍රම දායකත්වය සහ ආර්ථිකය පිළිබඳ අදාළ පසුබිම් වාර්තා:
The Morning - International Women's Day: Empowering women, inspiring national progress