දේශපාලනය, ව්‍යාපාර සහ අක්වෙරළ ගනුදෙනු අතර හෙළිදරව් වූ සැඟවුණු සබඳතා
දේශපාලන බලය, මහා පරිමාණ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සහ අන්තර්ජාතික මූල්‍ය හුවමාරු එකිනෙක ගැටගැසුණු පසුබිමක ශ්‍රී ලංකාවේ ආන්දෝලනාත්මක මූල්‍ය විමර්ශන කිහිපයකම අවධානය දිනාගත් කේන්ද්‍රීය සාධකයක් බවට පත්ව ඇත්තේ මුදල් සංසරණය වූ අදිසි මාර්ගයන්ය. සංවර්ධන ව්‍යාපෘති මහජනයාට පියවි ඇසින් දැකගත හැකි භෞතික යථාර්ථයක් වූවද, ඒ පිටුපස ක්‍රියාත්මක වූ මූල්‍ය ව්‍යුහය සංකීර්ණ සමාගම් ජාලයක් ඔස්සේ ලොව පුරා විහිදී ගිය ආකාරය විමර්ශන වාර්තාවලින් විටින් විට කරළියට පැමිණියේය.
කතාබහට ලක්වූ සේබර් විෂන් සහ ඕස්ට්‍රේලියානු හෙළිදරව්ව
2022 වසරේදී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ABC නාලිකාවේ 'ෆෝ කෝනර්ස්' (Four Corners) වැඩසටහන මඟින් සිදුකළ ගවේෂණාත්මක අනාවරණයත් සමඟ හම්බන්තොට රෝහල් ව්‍යාපෘතියකට සම්බන්ධ ඇස්පන් මෙඩිකල් (Aspen Medical) සමාගමේ ගනුදෙනු පිළිබඳව දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය විය. එහිදී ප්‍රශ්න කෙරුණේ බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත්වල ලියාපදිංචි කර, සිංගප්පූරු බැංකු ගිණුමක් පවත්වාගෙන ගිය ‘සේබර් විෂන් හෝල්ඩිංග්ස්’ (Sabre Vision Holdings) නැමැති අක්වෙරළ සමාගම වෙත එම මුදල් යොමු වූයේ මන්ද යන්නයි.
එම සමාගමට නායකත්වය දුන් ප්‍රකට ව්‍යාපාරික නිමල් පෙරේරාගෙන් අදාළ මාධ්‍යවේදියා ප්‍රශ්න කරන විට, ඔහු ප්‍රකාශ කළේ තමන් එම සමාගමේ හිමිකාරිත්වය දැරුවේ නිල නොවන පසුබිමක බවයි. කෙසේ වෙතත්, දේශීය විමර්ශන නිලධාරීන්ට මීට පෙර ලබාදී තිබූ ප්‍රකාශ සහ විදේශීය ගනුදෙනු පිළිබඳ ලේඛන අතර පැවති පරස්පරතා හේතුවෙන් මෙම මූල්‍ය ගනුදෙනු පිළිබඳ සැකය තවදුරටත් වර්ධනය විය.
ක්‍රිෂ් ගනුදෙනුව සහ රුපියල් මිලියන 70ක මතභේදය
කොළඹ කොටුවේ ට්‍රාන්ස්වර්ක්ස් පරිශ්‍රයේ ආරම්භ කිරීමට සැලසුම් කළ ‘ක්‍රිෂ්’ (Krrish) බහු මහල් ව්‍යාපෘතියේ මූල්‍ය ගනුදෙනුවලදී ද මෙම නාමය මීට පෙර ඉස්මතු විය. 2012 වසරේදී ක්‍රිෂ් සමාගමෙන් නිමල් පෙරේරාගේ ගිණුම් වෙත ලැබුණු බව කියන රුපියල් මිලියන 70ක මුදලක් නාමල් රාජපක්ෂ වෙත කොටස් දෙකකින් ලබාදුන් බවට මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශන අංශය චෝදනා ගොනු කර තිබිණි.
එම මුදල් ‘රගර් සුපර් සෙවන්ස්’ තරගාවලිය වෙනුවෙන් අනුග්‍රාහකත්වයක් ලෙස ලැබුණු බව නාමල් රාජපක්ෂ පාර්ශ්වය ප්‍රකාශ කළද, එම මුදල් නියමිත ක්‍රීඩා සංගමයේ ගිණුම් වෙත යොමු වූ බවට සනාථ කිරීමේ නීතිමය ගැටලු පැවති බව නඩු වාර්තාවල දැක්වේ. දේශපාලන අනුග්‍රාහකත්වයන් සහ ව්‍යාපාරික ගිවිසුම් අතර සීමාව බොඳවීමේ පළමු ප්‍රබල නිදසුන ලෙස මෙම ගනුදෙනුව ඉතිහාසයට එක්විය.
එයාර්බස් ගෝලීය අල්ලස් චෝදනාව සහ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග
ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය වෙනුවෙන් එයාර්බස් යානා මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදී සිදුවූ බව කියන ගෝලීය අල්ලස් වංචාව සම්බන්ධයෙන් බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එක්ව සිදුකළ විමර්ශනයකින් පසු එයාර්බස් සමාගමට ඩොලර් බිලියන ගණනක දඩ මුදල් පැනවිණි. එහි ශ්‍රී ලංකා පාර්ශ්වයේ අතරමැදි ගනුදෙනුවලදී ‘BIZ Solutions’ නම් සිංගප්පූරු සමාගම් ගිණුමක් හරහා යුරෝ මිලියන 1.45කට අධික මුදලක් සංසරණය වූ බවට චෝදනා එල්ල විය.
එම මුදලින් ඩොලර් 800,000ක මුදලක් සේබර් විෂන් සමාගමේ ගිණුමට බැර වූ බවත්, ඉන් අනතුරුව එම මුදල දේශීය දේශපාලන බල අධිකාරිය වෙත ළඟා වූ බවටත් ප්‍රකාශ ලැබී ඇති බව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණයට වාර්තා කර තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, අතරමැදියෙකුගේ සාක්ෂියක් මත පමණක් පදනම් නොවී, මුදල් ගලාගිය බැංකු ගිණුම් වාර්තා (Bank Trail) සහ ලේඛනගත සාක්ෂි ඔස්සේ නීතිමය දාමය සම්පූර්ණ කිරීම නඩු පැවරීමේ පාර්ශ්වය හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගයයි.
රාජ්‍ය ව්‍යුහය සහ ව්‍යාපාරික ජාල අතර පරතරය
රාජ්‍ය ව්‍යුහය සහ ව්‍යාපාරික ජාල අතර පරතරය
මෙම සියලු මූල්‍ය ගනුදෙනු පිටුපස ඇති පුළුල් සමාජ-දේශපාලන පැතිකඩ වන්නේ රාජ්‍ය තීරණ ගැනීමේ යාන්ත්‍රණය සහ පුද්ගලික ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතා අතර සාමාන්‍යයෙන් තිබිය යුතු ආයතනික පරතරය බිඳවැටීමයි. සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා විදේශ සමාගම් පැමිණීම, එම සමාගම්වල දේශීය නියෝජිතයන් ලෙස ප්‍රබල ව්‍යාපාරිකයන් පත්වීම සහ අවසානයේ එම මුදල් දේශපාලන ධුරාවලිය වෙත ළඟාවීම අහඹු සිදුවීමක්ද නැතහොත් ක්‍රමානුකූලව නිර්මාණය වූ යාන්ත්‍රණයක්ද යන්න විමර්ශනවලදී මතු වූ ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයයි.
අක්වෙරළ සමාගම් පවත්වාගෙන යාම තමන්ගේ ව්‍යාපාරික ආරක්ෂාවට සිදුකරන නීත්‍යානුකූල ක්‍රියාවලියක් බව බොහෝ ව්‍යාපාරික පාර්ශ්ව තර්ක කළද, පොදු මහජන මුදල් හා රාජ්‍ය ව්‍යාපෘති සමඟ එම ගිණුම් සෘජුව සම්බන්ධ වන විට එහි පාරදෘශ්‍යභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය පැනනගී. අවසානයේ අධිකරණයක් හමුවේ තීන්දු විය යුත්තේ දේශපාලන වාග් සංග්‍රාම හෝ මාධ්‍ය වාර්තා නොව, මුදල් ගලාගිය මාවත සනාථ කරන නෛතික ලියකියවිලිවල සත්‍යතාව පමණි.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මුලාශ්‍රය :
The Man in the Middle | Nimal Perera, the Rajapaksas and the money trail of a captured state
