ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව මෝර සම්පත ආරක්ෂා කරමින් ධීවර ප්‍රජාවගේ ජීවනෝපාය සුරක්ෂිත කිරීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි.
මෝර මත්ස්‍ය සම්පත ආරක්ෂා කිරීම අරමුණු කරගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවේ ධීවර කළමනාකරණ ක්‍රමවේද දැඩි කිරීමට රජය පියවර ගනිමින් සිටියද, ධීවර කර්මාන්තය මත යැපෙන ප්‍රජාවට අසාධාරණයක් නොවී මෙම සංරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළ ක්‍රියාත්මක කිරීම කේන්ද්‍රීය අභියෝගයක් වී තිබේ.
ධීවර, ජලජ සහ සාගර සම්පත් අමාත්‍යාංශය විසින් ජාත්‍යන්තර සංරක්ෂණ සහ ධීවර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව මෝර මත්ස්‍ය කළමනාකරණය ශක්තිමත් කිරීමේ විශේෂ වැඩපිළිවෙළක් මේ වන විට ආරම්භ කර ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් මත්ස්‍ය සම්පත් අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් වෛද්‍ය බී.කේ. කොලිත කමල් ජිනදාස ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සහ ධීවර හා ජලජ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සුසන්ත කහවත්ත ඇතුළු නිලධාරීන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් විශේෂ සාකච්ඡාවක්ද පවත්වන ලදී.
අහඹු අල්ලාගැනීම් සහ වාණිජමය වටිනාකම
ශ්‍රී ලංකාවේ ගැඹුරු මුහුදේ මසුන් ඇල්ලීමේ නිරත යාත්‍රා මඟින් මෝරුන් ප්‍රධාන ඉලක්කයක් ලෙස අල්ලා ගැනීමක් සාමාන්‍යයෙන් සිදු නොවේ. බහුදින ධීවර යාත්‍රා මඟින් ටූනා සහ වෙනත් වාණිජමය වශයෙන් වටිනා මසුන් ඇල්ලීමේදී අහඹු ලෙස (By-catch) මෝරුන් හසුවීම බහුලව සිදුවන්නකි.
මෙම තත්ත්වය තුළ ධීවරයන්ට සාමාන්‍ය ධීවර මෙහෙයුම් අතරතුර මෝරුන් හසුවීම වැළැක්වීම සැමවිටම අපහසුය. කෙසේ වෙතත්, ගොඩබෑමෙන් පසු මෝර වරල්, ජලජ පෙති, හකු සහ සම සැලකිය යුතු වාණිජමය වටිනාකමකින් යුක්ත වන අතර, නීත්‍යානුකූලව අවසර ලත් මෝර නිෂ්පාදන අපනයනය කිරීම හරහා රටට විදේශ විනිමය ලැබෙන බැවින් එය ධීවරයන්ට සහ වෙළඳුන්ට ආර්ථික දිරිගැන්වීමක් වී තිබේ.
සංරක්ෂණ අභියෝග සහ නීතිමය පියවර
සංරක්ෂණ අංශයෙන් පැන නගින ප්‍රධාන ගැටළුව වන්නේ මෝර විශේෂ කිහිපයක්ම ගෝලීය වශයෙන් තර්ජනයට ලක්වූ හෝ වඳ වී යාමේ අවදානමට මුහුණ පා ඇති විශේෂ ලෙස නම් කර තිබීමයි. අධික ලෙස මසුන් ඇල්ලීම, මන්දගාමී වර්ධනය, ප්‍රමාද වී පරිණත වීම සහ අඩු ප්‍රජනන වේගය හේතුවෙන් මෙම සත්ත්ව ගෝත්‍රය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇත.
මේ වන විටත් ශ්‍රී ලංකාව විසින් තහනම් කරන ලද මෝර විශේෂ සහ ඒවායේ නිෂ්පාදන අල්ලා ගැනීම මෙන්ම අපනයනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ සීමා පනවා තිබේ. නව වැඩපිළිවෙළ මඟින් අපේක්ෂා කරන්නේ වැඩිදියුණු කළ අධීක්ෂණය, කළමනාකරණය සහ නියාමන පාලන හරහා එම පියවරයන් තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමයි.
ආර්ථික සහ අපනයන වෙළඳපොළට වන බලපෑම
මෙමඟින් මෝර විශේෂ නිවැරදිව හඳුනාගැනීම, අල්ලා ගැනීම් පිළිබඳ වාර්තා වැඩිදියුණු කිරීම සහ යාත්‍රා නිරීක්ෂණය පුළුල් වන අතර, එමඟින් ආරක්ෂිත විශේෂ නීත්‍යානුකූල නොවන වෙළඳපොළට පිවිසීම වැළැක්විය හැකිය. එසේම, ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළ තුළ සමුద్ర නිෂ්පාදනවල තිරසාරභාවය පිළිබඳ නැඹුරුව වැඩිවෙමින් පවතින පසුබිමක, මෙම ක්‍රමවේද හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු ආහාර අපනයන කර්මාන්තය ආරක්ෂා කර ගැනීමට හැකි වේ.
කෙසේ වෙතත්, දැඩි නියාමන ක්‍රම මඟින් යාත්‍රා හිමියන්ට, අපනයනකරුවන්ට සහ ධීවරයන්ට අමතර පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවීමේ අවදානමක්ද පවතී. අහඹු ලෙස හසුවන මෝරුන් වෙනුවෙන් දඩුවම් ලැබීම හෝ සීමා පැනවීම සම්බන්ධයෙන් ධීවර ප්‍රජාව අතර යම් නොසන්සුන්තාවක් මතුවිය හැකි අතර, මුහුදු මට්ටමේදී හෝ ගොඩබෑමේදී නිවැරදි දත්ත රැස් නොකළහොත් නීති රීතිවල ප්‍රායෝගික ඵලදායීතාව අඩුවිය හැක.
සාගර පරිසර පද්ධතිය ආරක්ෂා කරමින්, විද්‍යාත්මක පදනම මත ධීවර හා අපනයන කර්මාන්ත අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම සඳහා සංරක්ෂණය සහ වාණිජමය අවශ්‍යතා අතර සුදුසුම සමබරතාවය තහවුරු කිරීම ඉදිරි සාර්ථකත්වයේ මූලික පදනම වනු ඇත.
මුලාශ්‍රය :
ලංකා නිව්ස් - Sri Lanka Shark Protection Faces Test between Conservation and Commerce
