රාජ්‍ය සැපයුම් අංශයේ කළු ලැයිස්තුගත කිරීම්වලට එරෙහිව ස්වාධීන අභියාචනා යාන්ත්‍රණයක් !

කමිටු සාමාජිකයන්ගේ නම් හෙළි නොකිරීම හේතුවෙන් විනිවිදභාවය පිළිබඳව මතු වී ඇති ගැටලුකාරී තත්ත්වය.


රජයේ ටෙන්ඩර් සහ කොන්ත්‍රාත් හිමිකම් සම්බන්ධයෙන් ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව මුහුණ දෙන දඬුවම් සහ කළු ලැයිස්තුගත කිරීම් (Blacklisting) විනිවිදභාවයකින් යුතුව අභියෝගයට ලක් කිරීමට නව ස්වාධීන අභියාචනා කමිටුවක් මුදල් අමාත්‍යාංශය විසින් පිහිටුවා තිබේ.

රජයේ ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය තුළ ව්‍යාපාරිකයන්ට සහ සැපයුම්කරුවන්ට පනවනු ලබන සම්බාධක, කොන්ත්‍රාත් අත්හිටුවීම් සහ කළු ලැයිස්තුගත කිරීමේ තීරණවලට එරෙහිව අභියාචනා ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා දිගු කලක් තිස්සේ අපේක්ෂිත ස්වාධීන අභියාචනා යාන්ත්‍රණයක් මෙතුලින් හඳුන්වා දී ඇත.

මූල්‍ය, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය විසින් භාණ්ඩ, වැඩ සහ උපදේශක නොවන සේවා සඳහා වන 2024 ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශවල 10 වන පරිච්ඡේදයේ 10.2 වගන්තිය යටතේ මෙම ත්‍රිපුද්ගල ස්වාධීන අභියාචනා කමිටුව පිහිටුවා තිබේ. මෙමඟින් රජයේ කොන්ත්‍රාත් සම්බන්ධයෙන් දඬුවම් සහ දැඩි තීරණවලට මුහුණ දෙන ලංසුකරුවන්ට, සැපයුම්කරුවන්ට සහ කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ට සිය පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් විධිමත් සමාලෝචන නාලිකාවක් විවෘත වේ.

ප්‍රසම්පාදන බල තුලනයේ ඇති වූ වෙනස

මෙම සංවර්ධනය විශේෂයෙන් වැදගත් වන්නේ, 2024 ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශවල අදාළ අවශ්‍යතාව සඳහන් වී තිබුණද, මෙම කමිටුව පිහිටුවන තෙක් එවැනි තීරණ ස්වාධීනව සමාලෝචනය කිරීම සඳහා කිසිදු විධිමත් යාන්ත්‍රණයක් නොපැවති බව අමාත්‍යාංශය විසින්ම පිළිගෙන තිබීම හේතුවෙනි.

ප්‍රායෝගිකව, ප්‍රසම්පාදන ආයතනයක ප්‍රධාන ගණන් දෙන නිලධාරියා (CAO) විසින් ගනු ලබන සම්බාධකයක් හෝ කළු ලැයිස්තුගත කිරීමේ තීරණයක් හමුවේ, අදාළ සමාගමකට දැන් එම තීරණය පිළිබඳ ස්වාධීන තක්සේරුවක් ඉල්ලා සිටීමට අවස්ථාව සැලසේ. මීට පෙර, ප්‍රසම්පාදන සම්බාධකයකට ලක් වූ ව්‍යාපාරයකට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ මුල් ප්‍රසම්පාදන ආයතනයම කේන්ද්‍ර කරගත් අභ්‍යන්තර ක්‍රමවේදයකට වීම හේතුවෙන් බල තුලනයේ යම් අසමතුලිතතාවක් පැවතුණි. නව ක්‍රමවේදය මඟින් තීරණයක වටපිටාව සලකා බැලීමට හැකියාව ඇති වෙනම ආයතනික තට්ටුවක් නිර්මාණය කරයි.

කමිටුවේ ව්‍යුහය සහ විනිවිදභාවය පිළිබඳ ගැටලු

අමාත්‍යවරයා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජනාවක් මත පසුගිය ජුනි 08 වන දින කැබිනට් අනුමැතිය ලැබීමෙන් පසු මෙම කමිටුව පිහිටුවා ඇත. විශ්‍රාමික විනිසුරුවරයෙකු සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරන අතර, හිටපු අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන් දෙදෙනෙකුගෙන් සමන්විත මෙම කමිටුව වසර තුනක කාලයක් සඳහා පත් කරනු ලැබ තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙම කමිටුව ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියේ විනිවිදභාවය සහ වගවීම ශක්තිමත් කිරීම සඳහා පිහිටුවා තිබුණද, අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය නිවේදනය මඟින් අදාළ කමිටු සාමාජිකයන් තිදෙනාගේ නම් හෙළි නොකිරීම කැපී පෙනෙන කරුණකි. එය ආයතනයේ විනිවිදභාවය සම්බන්ධයෙන් ක්ෂණික ප්‍රශ්න මතු කිරීමට සමත්ව ඇත.

මෙම කමිටුව ප්‍රධාන වශයෙන්ම ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීම්, ආධාරක සාක්ෂි සහ වෙනත් අදාළ තොරතුරු මත පදනම්ව අභියාචනා සලකා බලනු ඇත. අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී සම්බන්ධ වන පාර්ශ්වයන්ගෙන් අමතර තොරතුරු හෝ පැහැදිලි කිරීම් ඉල්ලා සිටීමට ද එයට බලය ඇත. එහෙත්, තීරණ අවලංගු කිරීමේ අවසන් බලය කමිටුව සතු නොවන අතර, එහි කාර්යභාරය වන්නේ අභියාචනා ස්වාධීනව තක්සේරු කර, 2024 ප්‍රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ යටතේ අදාළ බලතල ක්‍රියාත්මක කරන භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා වෙත නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමයි. මෙහි පරිපාලන හා කාර්ය පටිපාටි කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ රාජ්‍ය මූල්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව විසිනි.

ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට ඇති වන බලපෑම

රජයේ කොන්ත්‍රාත් මත යැපෙන ව්‍යාපාර සඳහා, සම්බාධක සහ කළු ලැයිස්තුගත කිරීම් යනු තනි ටෙන්ඩරයකට පමණක් සීමා නොවූ පුළුල් ප්‍රතිවිපාක ගෙන දෙන කාරණයකි. ඒවා අනාගත ව්‍යාපාරික අවස්ථා සීමා කිරීමට, වාණිජමය විශ්වසනීයත්වයට හානි කිරීමට මෙන්ම රැකියා සහ ආයෝජන කෙරෙහි ද බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.

එබැවින්, ස්වාධීන සමාලෝචන යාන්ත්‍රණයක් යනු අත්තනෝමතික හෝ අසමානුපාතික තීරණවලට එරෙහි වැදගත් ආරක්ෂාවකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම නව යාන්ත්‍රණයේ සැබෑ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ එය තවත් එක පරිපාලනමය තට්ටුවකට සීමා නොවී, ස්වාධීනත්වය, විනිවිදභාවය සහ ඉදිරිපත් කරන සාක්ෂිවලට සාධාරණ ප්‍රතිඵල ලබා දීමට හැකිවීම මතය.

මුලාශ්‍රය :

Procurement Appeals Body Opens New Challenge Against Blacklisting