ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයේ ප්‍රගතියත් සමඟ ජාත්‍යන්තර ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉදිරි පියවරක් අපේක්ෂාවෙන්
2022 වසරේදී මෙරට මුහුණ දුන් දරුණුතම ආර්ථික කඩාවැටීමෙන් අනතුරුව, ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය මේ වන විට අර්බුදයට පෙර පැවති මට්ටමට ආසන්න ලෙස යථා තත්ත්වයට පත්ව ඇති බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ පවසයි. රාජ්‍ය මූල්‍ය ශක්තිමත් වීම, අයවැය ශේෂයන්හි සිදුවූ ධනාත්මක වෙනස්කම් සහ ණය තිරසාරභාවය කරා ළඟාවීමේ ප්‍රගතිය මෙම වේගවත් ප්‍රකෘතිමත් වීමට ප්‍රධාන හේතු ලෙස ඔහු පෙන්වා දෙයි.
විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින් රාජ්‍ය නිලධාරීන් සහ මෙරට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රජාව වෙනුවෙන් කොළඹදී සංවිධානය කර තිබූ විශේෂ සාකච්ඡාවකදී මහ බැංකු අධිපතිවරයා මේ බව සඳහන් කළේය.
වේගවත් ප්‍රකෘතියක් කරා ගිය ගමන
2022 වසරේ ඇති වූ දැඩි විදේශ විනිමය හිඟය හමුවේ ඉන්ධන, බලශක්තිය සහ අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ සැපයුම බිඳවැටීම, ඉහළ උද්ධමනය, පොලී අනුපාත ඉහළ යාම සහ රුපියල අවප්‍රමාණය වීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය දැවැන්ත පසුබෑමකට ලක්විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව සිය ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට විදේශ ණය ගෙවීම තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට (Sovereign Default) තීරණය කළේය.
කෙසේ වෙතත්, ඉන් අනතුරුව ක්‍රියාත්මක කළ ආර්ථික ස්ථායිකරණ වැඩසටහන යටතේ විදේශ සංචිත නැවත ගොඩනැගීම, උද්ධමනය පාලනය කිරීම, රාජ්‍ය ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ බාහිර මූල්‍ය තත්ත්වය ශක්තිමත් කිරීම කෙරෙහි ප්‍රමුඛත්වය ලබා දුන් බව අධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
"අර්බුදයට පෙර පැවති මට්ටමට ආර්ථිකය මේ වන විට බොහෝ දුරට ළඟා වී තිබෙනවා. මෙතරම් කෙටි කාලයක් තුළ මෙවැනි ප්‍රබල ප්‍රකෘතිමත් වීමක් වාර්තා කිරීමට හැකිවීම සුවිශේෂී තත්ත්වයක්. ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයේ බරපතළකම අනුව බලන කල, ලෝකයේ මෙවැනි අර්බුදයකින් වේගයෙන්ම යථා තත්ත්වයට පත් වූ රටක් ලෙස අපට පිළිගැනීමක් ලැබිය හැකියි," යනුවෙන් ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ එහිදී සඳහන් කළේය.
රාජ්‍ය ආදායම 100%කින් ඉහළට සහ මූල්‍ය විනය
මෙම ආර්ථික හැරවුමේ මූලිකම සාධකය වූයේ රාජ්‍ය මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවූ පුළුල් ප්‍රතිසංස්කරණයි. මහ බැංකු අධිපතිවරයා සඳහන් කළ පරිදි, පසුගිය වසර තුනක කාලය තුළ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව රජයේ ආදායම් ප්‍රතිශතය (Revenue-to-GDP ratio) 100% කින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබේ.
රාජ්‍ය ආදායම අතිශය පහළ මට්ටමකට වැටී තිබූ පසුබිමක, ආදායම් එක්රැස් කිරීම පුළුල් කිරීම, වියදම් පාලනය කිරීම සහ ණය තිරසාරභාවය සහතික කිරීමේ පියවර මඟින් රජය ඉහළ මූල්‍ය විනයක් පවත්වාගෙන ගිය බව ද ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.
ආර්ථික බලධාරීන්ගේ තක්සේරුවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට මූලික ස්ථායිකරණ අවධිය පසුකරමින් සිටින අතර, මෙම ජයග්‍රහණ ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාම සඳහා අඛණ්ඩ මූල්‍ය විනය සහ ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණවල ස්ථාවරත්වය තීරණාත්මක වනු ඇත.
ජාත්‍යන්තර ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ඉදිරි පියවරක්
ආර්ථිකයේ ඇතිවී තිබෙන මෙම සාර්ව මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් (Sovereign Credit Ratings) ඉහළ නංවා ගැනීම සඳහා උපයෝගී කර ගැනීමට බලධාරීන් කටයුතු කරමින් සිටී.
ණය ගෙවීම් අත්හිටුවීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාව 'Restricted Default' (RD) කාණ්ඩයට ඇතුළත් කර තිබූ නමුත්, ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාවලියේ ප්‍රගතියත් සමඟ එයින් ඉහළට පැමිණීමට පසුගියදා හැකි විය. මේ වන විට ප්‍රධාන පෙළේ ජාත්‍යන්තර ණය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ ආයතන තුන (Fitch Ratings, S&P Global, Moody's) සමඟ සාකච්ඡා පවත්වමින් සිටින බව අධිපතිවරයා අනාවරණය කළේය.
"අත්පත් කරගෙන ඇති ප්‍රගතිය පිළිබිඹු කරමින් ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපි දැඩි බලාපොරොත්තුවක් තබා තිබෙනවා," යැයි ඔහු පැවසීය.
මෙරට ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම් තවදුරටත් ඉහළ යාම ජාත්‍යන්තර ආයෝජක විශ්වාසය තහවුරු කිරීමටත්, ගෝලීය ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළ සමඟ වන සබඳතා යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමටත් ඉවහල් වන ප්‍රධාන සාධකයකි.
ඉදිරි දැක්ම සහ ගෝලීය පාඩම
මෙම ආර්ථික ප්‍රකෘතිය ඉදිරියට සාර්ථක ලෙස ගෙන යාම තීරණය වන්නේ ඇති කරගත් සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයක්, ආයෝජන ප්‍රවර්ධනයක් සහ අනාගත දේශීය මෙන්ම ගෝලීය ආර්ථික කම්පනයන්ට මුහුණ දිය හැකි ශක්තිමත් ආර්ථික පදනමක් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීම මත බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
එසේම, ගැඹුරු ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකින් පසු ආර්ථිකයක් ස්ථාවරත්වයක් කරා මෙහෙයවන ආකාරය පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවලට සහ අනෙකුත් රටවලට ශ්‍රී ලංකාවේ අත්දැකීම වැදගත් අධ්‍යයනයක් සහ පාඩමක් සපයන බවද ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
මුලාශ්‍රය :
Daily Mirror වාර්තාව: Sri Lanka’s economy nears pre-crisis level: CBSL Chief
