පැමිණීම් සංඛ්‍යාවට වඩා එක් සංචාරකයෙකුගෙන් ලැබෙන ආදායම ඉහළ නැංවීමේ වැදගත්කම WTTC වාර්තාව පෙන්වා දෙයි
ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ක්ෂේත්‍රය ආර්ථික පුනර්ජීවනයේ ප්‍රධාන ගාමක බලවේගයක් ලෙස ඉදිරියට යමින් පවතින පසුබිමක, ක්ෂේත්‍රයේ දිගුකාලීන ආදායම් ඉලක්ක සහ ස්වාධීන ජාත්‍යන්තර ආර්ථික පුරෝකථන අතර පවතින පරතරය පිළිබඳව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින්ගේ දැඩි අවධානය යොමුව තිබේ.
රජයේ 'ජාතික සංචාරක දැක්ම 2030' (National Tourism Vision 2030) යටතේ 2030 වන විට මෙරටට සංචාරකයින් මිලියන පහක් ආකර්ෂණය කරගනිමින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 10ක විදේශ විනිමය ආදායමක් උපයා ගැනීම මූලික ඉලක්කය වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, ලෝක සංචාරක සහ සංචාරක කවුන්සිලය (World Travel & Tourism Council - WTTC) විසින් ඔක්ස්ෆර්ඩ් ඉකොනොමික්ස් (Oxford Economics) ආයතනය හා එක්ව සකස් කරන ලද නවතම දීර්ඝකාලීන ආර්ථික බලපෑම් වාර්තාවට (Economic Impact Research) අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ සෘජු සංචාරක වියදම් ආදායම 2036 වන විට ළඟා විය හැක්කේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.46ක මට්ටමකට පමණි.
ගෝලීය දත්ත සහ වත්මන් ආදායම් ප්‍රවණතා
WTTC ආයතනයේ ස්වාභාවික වර්ධන ප්‍රක්ෂේපණයන්ට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර සංචාරක ඉපැයීම් 2025 දී ඩොලර් බිලියන 3.73ක් ලෙසත්, 2026 දී ඩොලර් බිලියන 4.49ක් ලෙසත් සටහන් වන අතර, 2036 දී එය ඩොලර් බිලියන 6.46 දක්වා වර්ධනය වනු ඇත. මෙම සාමාන්‍ය වර්ධන වේගය අනුව ගණනය කළහොත්, ඩොලර් බිලියන 10ක සීමාව පසුකිරීමට ශ්‍රී ලංකාවට 2045 වසර පමණ වන තෙක් කාලයක් ගතවිය හැකි බව එම දත්ත මඟින් පෙන්වා දෙයි.
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, 2026 වසරේ මුල් මාස හත තුළ මෙරට සංචාරක ආදායම පසුගිය වසරේ අනුරූප කාලයට සාපේක්ෂව සියයට 11.5ක පසුබෑමක් පෙන්නුම් කරමින් ඩොලර් බිලියන 1.79ක් ලෙස සටහන්ව තිබේ. මේ හේතුවෙන් වසර සඳහා සංශෝධිත ඩොලර් බිලියන 4.2ක වාර්ෂික ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට නම් ඉතිරි මාස පහ තුළ මසකට සාමාන්‍යයෙන් ඩොලර් මිලියන 480කට ආසන්න ආදායමක් උපයා ගත යුතුව ඇත.
කලාපීය සැසඳීම සහ උපායමාර්ගික වෙනස්කම්
කලාපීය තරගකාරිත්වය විමසා බැලීමේදී, 2025 සහ 2036 අතර කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක වියදම් වර්ධනය සියයට 73ක් ලෙස පුරෝකථනය කර ඇති අතර, එය මාලදිවයිනේ ප්‍රක්ෂේපිත සියයට 31ක වර්ධනයට වඩා ඉහළ අගයකි. එසේ වුවද, අධි-සුඛෝපභෝගී (Ultra-luxury) සංචාරක සේවාවන් කේන්ද්‍ර කරගත් මාලදිවයින 2036 වන විට ඩොලර් බිලියන 7.31ක සෘජු ආදායමක් උපයනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. තවද, කාම්බෝජය ද 2036 වන විට ඩොලර් බිලියන 9.39ක දැවැන්ත ආදායමක් කරා ළඟාවනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ.
මෙම තත්ත්වය තුළින් පැහැදිලි වන්නේ සංචාරකයින් පැමිණෙන සංඛ්‍යාව (Volume) වැඩි කරගැනීම පමණක් විදේශ විනිමය ඉපැයීම් උපරිම කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. එක් සංචාරකයෙකු මෙරට තුළ සිදුකරන වියදම ඉහළ නැංවීම (High-yield tourism), ගුණාත්මක සේවාවන් ව්‍යාප්ත කිරීම සහ මෙරට රැඳී සිටින කාලසීමාව දීර්ඝ කරගැනීම සඳහා විශේෂ ආකර්ෂණීය අත්දැකීම් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි.
ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයට ලැබෙන සැබෑ දායකත්වය
සෘජු විදේශ විනිමය ඉපැයීම් ඉලක්ක සම්බන්ධයෙන් අභියෝග පැවතිය ද, මෙරට සමස්ත ආර්ථිකයට සංචාරක ක්ෂේත්‍රයෙන් ලැබෙන සෘජු හා වක්‍ර දායකත්වය සැලකිය යුතු මට්ටමක පවතින බව WTTC වාර්තාව තහවුරු කරයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට (GDP) සංචාරක ක්ෂේත්‍රයේ සමස්ත දායකත්වය 2025 දී ඩොලර් බිලියන 9.92ක් ලෙස තක්සේරු කර ඇති අතර, එය 2036 වන විට ඩොලර් බිලියන 16.62ක් දක්වා වර්ධනය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඒ අනුව, ජාතික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය තුළ සංචාරක ක්ෂේත්‍රයේ කොටස සියයට 9.3 සිට සියයට 10.3 දක්වා ඉහළ යනු ඇත.
ක්ෂේත්‍රයේ පවතින රැකියා නියුක්තිය 2025 දී පැවති 991,000ක සිට 2036 වන විට මිලියන 1.52 දක්වා පුළුල් වන බවට ද පුරෝකථනය කර තිබේ. මෙරට සංචාරක කර්මාන්තය දේශීය සැපයුම් ජාල, කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සහ දේශීය ප්‍රජාවන් සමඟ ගැඹුරින් බද්ධ වී පැවතීම මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස දැක්විය හැක.
සංචාරක ක්ෂේත්‍රයේ පවතින මෙහෙයුම් බාධාවන් ඉවත් කරමින්, ගුවන් හා ප්‍රවාහන සම්බන්ධතාවන් (Connectivity) පුළුල් කිරීම, යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සහ පුහුණු ශ්‍රම බලකායක් බිහිකිරීම සඳහා දිගුකාලීන ප්‍රතිපත්තිමය ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම තුළින් මෙම ජාත්‍යන්තර පුරෝකථන අභිබවා ඉහළ ආර්ථික වටිනාකමක් අත්පත් කරගැනීමේ අවස්ථාව ශ්‍රී ලංකාව සතුව පවතී.
මුලාශ්‍රය :
Sri Lanka Tourism Faces Fifteen-Year Revenue Target Reality Check
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
World Travel & Tourism Council (WTTC) - Economic Impact Research Reports
Central Bank of Sri Lanka - External Sector Performance & Tourism Statistics
