රජයේ ටෙන්ඩර් ඔන්ලයින් වෙයි: වියදම් විනිවිදභාවයට දැවැන්ත පියවරක්

2027 දී සියලුම ඉදිකිරීම් සහ සේවා ටෙන්ඩර් අන්තර්ජාලයට


ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දී සිටින ආර්ථික හා ණය අර්බුදයේ ස්වභාවය විවිධ මුහුණුවර ගනිමින් පැවතුණ ද, එය තවමත් සම්පූර්ණයෙන් සමනය වී නොමැති පසුබිමක රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය සහ වියදම් පාලනය කෙරෙහි මේ වන විට විශේෂ අවධානයක් යොමුව තිබේ. රටේ විශාලතම ගැණුම්කරුවා වන රජය සිදුකරන වියදම්වල විනිවිදභාවය සහ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම ඉලක්ක කරගනිමින්, ජාතික විද්‍යුත් ප්‍රසම්පාදන (e-GP) ක්‍රමවේදය වන Promise.lk වේදිකාව හරහා සිදුවන ගනුදෙනු ප්‍රමාණය ඉදිරි වසරවලදී සැලකිය යුතු ලෙස පුළුල් කිරීමට මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය පියවර ගනිමින් සිටී.

ගනුදෙනු වටිනාකම රුපියල් බිලියන 42 ඉක්මවයි

රාජ්‍ය ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය ඩිජිටල්කරණය කිරීමේ වැඩසටහන ආරම්භ වූ 2020 වසරේ සිට 2026 ජූලි 31 දක්වා කාලය තුළ Promise.lk පද්ධතිය හරහා සිදුකර ඇති ප්‍රසම්පාදන සංඛ්‍යාව 80,390ක් වන අතර, එහි සමස්ත වටිනාකම රුපියල් බිලියන 41.94 ඉක්මවා ඇත.

විශේෂයෙන්ම පසුගිය වසර කිහිපය තුළ මෙම පද්ධතිය භාවිතය වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇති ආකාරය සංඛ්‍යාලේඛන මගින් පැහැදිලි වේ. 2023 වසරේදී 2,812ක් වූ ඊ-ප්‍රසම්පාදන ප්‍රමාණය, 2024 දී 18,149ක් දක්වාත්, 2025 දී 31,099ක් දක්වාත් ඉහළ ගොස් තිබේ. එමෙන්ම 2026 වසරේ මුල් මාස හත තුළ පමණක් රුපියල් බිලියන 13.26ක් වටිනා ප්‍රසම්පාදන 25,294ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එය ඊට පෙර වසරේ සමස්ත වටිනාකමෙන් 87%කට ආසන්න අගයකි.

ආයතනික දායකත්වය සහ සැපයුම්කරුවන් දිරිගැන්වීම

දැනට කැබිනට් අමාත්‍යාංශ 19ක්, දෙපාර්තමේන්තු 143ක්, විශ්වවිද්‍යාල 16ක්, දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල 14ක් ඇතුළුව රාජ්‍ය ආයතන 324ක් මෙම පද්ධතිය සමඟ සක්‍රීයව සම්බන්ධ වී සිටී. විශේෂයෙන්ම මහා භාණ්ඩාගාරයට අයත් දෙපාර්තමේන්තුවලින් 90%ක් පමණ තම එදිනෙදා ප්‍රසම්පාදන කටයුතු මෙම වේදිකාව ඔස්සේ සිදුකරන බව වාර්තා වේ.

කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් රාජ්‍ය ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියට වැඩි වශයෙන් සම්බන්ධ කරගැනීම සහ තරගකාරීත්වය වර්ධනය කිරීමේ අරමුණින්, සැපයුම්කරුවන් ලියාපදිංචි කිරීමේ ගාස්තු තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ද මෑතකදී පියවර ගැනිණි. මේ හරහා සැපයුම්කරු පදනම පුළුල් වීමෙන් රජයේ වියදම් සඳහා වඩාත් සාධාරණ මිල ගණන් ලබාගැනීමට අවස්ථාව සැලසෙන බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

2027 පුළුල් ව්‍යාප්තිය සහ ඉදිරි අභියෝග

දැනට මූලික භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම් සඳහා වැඩි වශයෙන් සීමා වී ඇති මෙම ඩිජිටල් පද්ධතිය, 2027 වසරේ සිට ඉදිකිරීම් කොන්ත්‍රාත්, උපදේශන සේවා සහ ජාතික මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ විවෘත තරගකාරී ලංසු තැබීම් දක්වා ව්‍යාප්ත කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. ඊට අමතරව 'ප්‍රතිලෝම වෙන්දේසි' (Reverse Auctions) සහ විද්‍යුත් නාමාවලි (E-catalogues) වැනි නවීන ක්‍රමවේද හඳුන්වා දීමට නියමිතය.

කෙසේ වෙතත්, තාක්ෂණික පද්ධතියක් හඳුන්වා දීම පමණක් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියේ පූර්ණ විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව ක්ෂේත්‍රයේ විද්වතුන්ගේ අදහසයි. ටෙන්ඩර් ප්‍රදානය කිරීම් 12,000කට අධික සංඛ්‍යාවක තොරතුරු දැනටමත් ප්‍රසිද්ධියට පත් කර ඇති පසුබිමක, එම දත්ත නිසි පරිදි අධීක්ෂණය කිරීම, මිල ගණන් කෘත්‍රිමව ඉහළ දැමීම් වැළැක්වීම සහ ආයතනික මට්ටමේ වගවීම් තහවුරු කිරීම ඉදිරියේදී සාර්ථකත්වය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක වනු ඇත.

මුලාශ්‍රය :

Sri Lanka’s E-Procurement Boom Faces Its Biggest Test