විදේශ ණය පීඩනය තාවකාලිකව ලිහිල් වුවද දේශීය ප්‍රතිමූල්‍යකරණ චක්‍රය කළමනාකරණය කිරීමේ අභියෝගය ඉදිරියට
ණය කළමනාකරණයේ නව අවදානම් කලාපය
විදේශ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය සාර්ථකව නිමවීමත් සමඟ ක්ෂණික විදේශ ණය ගෙවීමේ පීඩනය සැලකිය යුතු ලෙස ලිහිල් වී ඇති නමුත්, කෙටි කාලීන දේශීය ණය කල්පිරීමේ ඉහළ සාන්ද්‍රණය හේතුවෙන් මූල්‍ය අවදානම මේ වන විට දේශීය වෙළෙඳපොළ දෙසට යොමුව ඇති බව නවතම රාජ්‍ය මූල්‍ය දත්ත පෙන්වා දෙයි.
මුදල් අමාත්‍යාංශය යටතේ ස්ථාපිත රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) නිකුත් කර ඇති සිය මංගල වාර්ෂික වාර්තාවට අනුව, 2025 වසර අවසන් වන විට සමස්ත දේශීය ණය ප්‍රමාණයෙන් 24.3%ක්ම වසරක් ඇතුළත කල්පිරීමට නියමිත මට්ටමක පැවතිණි. සංසන්දනාත්මකව එම කාලසීමාව තුළ කල්පිරීමට නියමිත වූයේ සමස්ත විදේශ ණය ප්‍රමාණයෙන් 1.5%ක් පමණි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ව්‍යුහය සහ ප්‍රධාන මූල්‍ය දර්ශක (PDMO වාර්තාව)
| වසරක් ඇතුළත කල්පිරෙන ණය: දේශීය ණය 24.3% | විදේශ ණය 1.5% | සමස්ත රාජ්‍ය ණය 15.8%
| සාමාන්‍ය කල්පිරීමේ කාලය (ATM): දේශීය ණය වසර 4.7 | විදේශ ණය වසර 9.6 | සමස්ත ණය වසර 6.8 (2024දී වසර 6.0යි)
| භාණ්ඩාගාර බිල්පත් ප්‍රතිශතය: දේශීය ණයෙන් 16.15% දක්වා සහ සමස්ත ණයෙන් 10.11% දක්වා කැපීපෙනෙන අඩුවීමක්
| පොලී අනුපාත අවදානම: ස්ථාවර පොලී උපකරණ (Fixed-rate) ප්‍රතිශතය 88%ක් බැවින් කෙටි කාලීන පොලී පීඩනය පාලනය වීම
| විදේශ ණය/සංචිත අනුපාතය: 2022දී පැවති 18.96 ගුණයෙන් 2025 වන විට 5.51 ගුණය දක්වා සැලකිය යුතු වර්ධනයක්
දේශීය ප්‍රතිමූල්‍යකරණ අභියෝගය සහ රජයේ පියවර
ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය හරහා විදේශ ණය ආපසු ගෙවීමේ කාලසීමාව දීර්ඝ අනාගතයකට තල්ලු කිරීමට හැකිවුව ද, දේශීය වෙළෙඳපොළේ කෙටි කාලීන ණය පියවීම් ගැටලුව තවදුරටත් ක්‍රියාකාරීව පවතින බව PDMO වාර්තාව අවධාරණය කරයි. සමස්ත රාජ්‍ය ණය කල්පිරීමේ සාමාන්‍ය කාලය වසර 6.8ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති පසුබිමක වුවද, විදේශ ණය සඳහා එම අගය වසර 9.6ක් වන අතර දේශීය ණය සඳහා එය වසර 4.7ක කෙටි අගයක් ගැනීම මෙම පරතරය පැහැදිලි කරයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා රජය මේ වන විටත් පියවර ගෙන තිබේ. ඒ අනුව, ඉහළ ප්‍රතිශතයක පැවති කෙටි කාලීන භාණ්ඩාගාර බිල්පත් මත යැපීම සැලකිය යුතු ලෙස අවම කර ඇති අතර, සමස්ත රාජ්‍ය ණයෙන් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් කොටස 10.11% දක්වා පහත හෙළා ඇත.
එසේ වුවද, ආයෝජක පදනම සීමිත සහ මූල්‍ය තත්ත්වයන් ඉක්මනින් වෙනස් විය හැකි දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ සැලකිය යුතු ණය ප්‍රමාණයක් අඛණ්ඩව ප්‍රතිමූල්‍යකරණය (Rollover) කිරීමට සිදුවීම ප්‍රධාන අවදානමක් (Key Risk) ලෙස ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය හඳුනාගෙන තිබේ.
විදේශ සංචිත සහ දිගුකාලීන ණය තිරසාරභාවය
පොලී අනුපාත අවදානම දෙස බැලීමේදී, රජයේ සමස්ත ණය කළඹෙන් 88%ක්ම ස්ථාවර පොලී උපකරණ (Fixed-rate instruments) වන බැවින් වෙළෙඳපොළ පොලී අනුපාත ඉහළ යාමකින් එල්ල විය හැකි ක්ෂණික බලපෑම බොහෝ දුරට පාලනය කර ඇත.
විදේශීය අංශයේදී, ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයෙන් අනතුරුව ණය සේවාකරණය (Debt servicing) යළි ඇරඹීමත් සමඟ 2025 වසරේදී විදේශ ණය සේවාකරණ වියදම අපනයන ආදායමෙන් 17.4%ක් සහ නිල සංචිතවලින් 34.5%ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම අගයන් 2021-2022 ආර්ථික අර්බුද සමයේ පැවති දැඩි පීඩන මට්ටම්වලට වඩා ඉතා පහළ මට්ටමක පවතින අතර, විදේශ ණය සහ නිල සංචිත අතර අනුපාතය 2022දී පැවති 18.96 ගුණයෙන් 2025දී 5.51 ගුණය දක්වා විශිෂ්ට ලෙස පහත වැටී ඇත.
ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය මගින් ශ්‍රී ලංකාවට ලබාදී ඇත්තේ තාවකාලික සහන කාලසීමාවක් පමණක් බව පෙන්වා දෙන මූල්‍ය විශ්ලේෂකයෝ, වෙළෙඳපොළ ස්ථාවරත්වයට හානියක් නොවන පරිදි දේශීය ප්‍රතිමූල්‍යකරණ චක්‍රය කාර්යක්ෂමව පවත්වා ගැනීම දිගුකාලීන ණය තිරසාරභාවය තහවුරු කිරීමේ තීරණාත්මක සාධකය බව පෙන්වා දෙති.
මුලාශ්‍රය :
Debt Relief Shifts Sri Lanka’s Biggest Risk Homeward
