(මෙම වියමන “නායකයෙකු සොයන Puzzle එක” ලිපි මාලාවේ දහහතරවැන්න)
වෙසක්, පොසොන්, ඇසළ මාස වල කොළඹ වෙනස්ම නගරයක් බවට පත්වෙයි.
පහන් වැටවල් එකින් එක දැල්වෙයි.
භක්ති ගීයක හඬ සුළඟත් සමඟ පාවෙයි.
කුඩා දරුවෙක් තම පියාගේ අත අල්ලාගෙන වෙසක් කූඩුවක් දෙස බලා සිටියි.
බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා, තරුණයන්, වැඩිහිටියන්, විදේශිකයන්, දේශපාලනඥයන්…
හැමෝම එකම මාවතක ගමන් කරති.
නමුත් එය ආලෝකයේ උත්සවයක් පමණක්ද?
නැත්නම් ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනයටත් නිහඬ පණිවිඩයක් දෙන අවස්ථාවක්ද?
පසුගිය ලිපියෙන් අපි සජිත් ප්රේමදාසගේ දේශපාලන දර්ශනය ගැන කතා කළෙමු.
මෙවර අප විමසන්නේ ඊට වඩා සංවේදී ප්රශ්නයකි.
දේශපාලන නායකයෙකුගේ ආගම ඔහුගේ පෞද්ගලික කාරණයක් පමණක්ද?
එසේ නැත්නම් එය රාජ්ය පාලනයටත් සම්බන්ධ දේශපාලන දර්ශනයක්ද?
ශ්රී ලංකාවේ බුදු දහම කියන්නේ ආගමක් පමණක් නොවේ
ලෝකයේ බොහෝ රටවල ආගම සහ දේශපාලනය වෙන් කර කතා කළ හැකිය.
නමුත් ශ්රී ලංකාවේ එය එතරම් සරල නැත.
බුදු දහම යනු ආගමකි.
එය දර්ශනයකි
එය සංස්කෘතියකි.
එය ඉතිහාසයකි.
එය ජාතික අනන්යතාවකි.
එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ද විශේෂ ස්ථානයක් හිමි කරගත් සමාජ ආයතනයකි.
ඒ නිසාම මෙරට ජනතාව දේශපාලන නායකයන්ගෙන් අසන්නේ,
“ඔබ බෞද්ධයෙක්ද?”
යන්න පමණක් නොවේ.
ඔවුන් අසන්නේ,
“බුදු දහමේ වටිනාකම් ඔබේ දේශපාලනය තුළ ජීවත් වෙනවාද?”
යන්නයි.
බුදු දහම රැකීම කියන්නේ කුමක්ද?
අද “බුදු දහම රැකීම” යන වචනය බොහෝ දෙනෙක් භාවිතා කරති.
එහෙත් එහි තේරුම කුමක්ද?
විහාරස්ථාන ඉදිකිරීමද?
ආගමික උත්සවවලට සහභාගී වීමද?
බෞද්ධ කොඩිය ඔසවා ගැනීමද?
බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ එයට වඩා ගැඹුරු දෙයකි.
කරුණාව.
මෛත්රිය.
අවිහිංසාව.
සත්යවාදීභාවය.
සංයමය.
මධ්යම ප්රතිපදාව.
බුදු දහම ආරක්ෂා වන්නේ මෙම වටිනාකම් සමාජය තුළ ජීවත් වූ විටය.
සජිත්ගේ දේශපාලන භාෂාව
පසුගිය වසර කිහිපය පුරා සජිත් ප්රේමදාසගේ කතා දෙස බැලූ විට නැවත නැවත ඇසෙන වචන කිහිපයක් තිබේ.
කරුණාව.
මානව ගෞරවය.
සමාජ සාධාරණත්වය.
දුප්පත්කම පිටුදැකීම.
සමාන අවස්ථා.
ජාතික සමගිය.
බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම.
අනෙක් ආගම්වලට ගරු කිරීම.
මෙම වචන අතර පරස්පරයක් නැත.
ඔහු ඉදිරිපත් කරන තර්කය වන්නේ,
බුදු දහම ආරක්ෂා කිරීමත්, අනෙක් ආගම්වල නිදහස ආරක්ෂා කිරීමත් එකිනෙකට විරුද්ධ අදහස් නොවන බවයි.
පන්සිල් රකින නායකයෙක් යනු කවුද?
බුදු දහමේ මූලික පදනම කුමක්ද?
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ එය විහාරස්ථාන ගොඩනැගීම බවය.
තවත් අය සිතන්නේ ආගමික උත්සවවලට සහභාගී වීම බවය.
එහෙත් බෞද්ධ ගිහියෙකුගේ ජීවිතයේ පළමු පියවර වන්නේ පන්සිල් ය.
පන්සිල් යනු බෞද්ධ සදාචාරයේ පදනමයි.
ප්රාණඝාතයෙන් වැළකීම.
සොරකම් නොකිරීම.
කාම අපචාරයෙන් වැළකීම.
බොරු නොකීම.
මත්ද්රව්ය හා මත්පැන්වලින් වැළකීම.
බුදු දහම ආරම්භ වන්නේ මෙතැනිනි.
ඉන්පසුය කරුණාව.
ඉන්පසුය මෛත්රිය.
ඉන්පසුය ප්රඥාව.
දේශපාලන නායකයෙකු බෞද්ධයෙකු ලෙස මැනිය යුත්තේද මෙතැනිනි.
විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස තමන් බෞද්ධයෙකු බව ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කර ඇති අතර, පන්සිල් හා බෞද්ධ සදාචාරාත්මක වටිනාකම් අනුව ජීවත් වීම තම ජීවිතයේ මූලික මඟපෙන්වීම බවද විවිධ අවස්ථාවල සඳහන් කර ඇත.
බුදු දහම දේශනා කරන්නේ පන්සිල් රකින පුද්ගලයෙකු පරිපූර්ණ මිනිසෙකු බව නොවේ.
එහෙත් ඔහු නිවැරදි දිශාවට ගමන් කරන මිනිසෙකු බවයි.
දේශපාලනයටද අවශ්ය වන්නේ එවැනි සදාචාරාත්මක පදනමකි.
බුදු දහම සහ ජාතික සමගිය
බොහෝ රටවල් ආගම නිසා බෙදී ගොස් ඇත.
ශ්රී ලංකාවද එවැනි අත්දැකීම්වලින් නිදහස් නැත.
නමුත් බුදුන් වහන්සේගේ දේශනාව වෛරය වැඩි කරන දර්ශනයක් නොවේ.
වෛරය නිවන දර්ශනයකි.
එබැවින් බුදු දහම ආරක්ෂා කිරීම යනු අන් අය බැහැර කිරීම නොව,
අන් අය සමඟ ජීවත් වීමේ සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කිරීමයි.
මෙහිදී මතකයට එන්නේ අශෝක අධිරාජයාය.
කලක් යුද්ධයෙන් අධිරාජ්යයක් ගොඩනැගූ ඔහු,
පසුව බුදු දහමෙන් සමාජයක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කළේය.
බලයෙන් නොව,
ධර්මයෙන්.
ආගමික නායකයෙක් නොව…
මෙහිදී තවත් වැදගත් ප්රශ්නයක් මතු වේ.
රාජ්ය නායකයෙකුගේ කාර්යය කුමක්ද?
එක් ආගමක් පමණක් නියෝජනය කිරීමද?
නැත්නම් සියලු පුරවැසියන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමද?
බෞද්ධ දේශපාලන දර්ශනයේ “ධර්මරාජ” සංකල්පය මැනෙන්නේ ඔහු කීපාරක් පන්සල් ගියාද කියන එකෙන් නෙමෙයි.
ඔහු කොපමණ සත්යවාදී ද ?
ඔහු කොපමණ සාධාරණද?
කොපමණ අවංකද?
කොපමණ අවිහිංසාවාදියෙක්ද?
කොපමණ ජනතාවට සේවය කළාද?
යන්න මතය.
ඒ නිසාම දසරාජ ධර්මය අදටත් අදාළය.
අවසාන ප්රහේලිකාව
අද ශ්රී ලංකාවට අවශ්ය වන්නේ ආගම දේශපාලන ආයුධයක් කරන නායකයෙකුද?
එසේ නැත්නම් බුදු දහමේ සදාචාරාත්මක වටිනාකම් රාජ්ය පාලනයට ගෙන එන නායකයෙකුද?
එය සජිත් ප්රේමදාසට පමණක් අදාළ ප්රශ්නයක් නොවේ.
අද සහ හෙට ශ්රී ලංකාව පාලනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන සෑම නායකයෙකුටම අදාළ ප්රශ්නයකි.
අවසානයේ ජනතාව තීරණය කළ යුත්තේ,
කවුද වැඩියෙන් බෞද්ධයා කියා නොවේ.
බුදු දහමේ වටිනාකම් සමාජයක් තුළ ජීවත් කරවිය හැකි නායකයා කවුද කියාය.
එම පිළිතුර සොයා ගැනීම,
“නායකයෙකු සොයන ප්රහේලිකාවේ” ඊළඟ අදියරයි.
(සෙස්ස ලබන සිකුරාදාට…)
| මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
ජනමාධ්ය අධ්යයන අංශය – කොළඹ විශ්වවිද්යාලය
සබැඳි ලිපි :
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක - 13 ; සජිත්ගේ දේශපාලන දර්ශනය - අන්තිම මිනිසාගේ සිට අවස්ථාවන්ගේ රාජ්යය දක්වා | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක- 08 - මාධ්ය දේශපාලන දැන්වීම්: ප්රජාතන්ත්රවාදයේ සැඟවුණු ඝාතකයා | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – (7) අසාර්ථක රාජ්යයෙන් ඉදිරියට: පාර්ලිමේන්තුව තුළ දෙවන මහජන මන්ත්රණ සභාවක්! | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – 5 : වීරයෙක් නොව, පද්ධතියක් සහ විචාරශීලි පුරවැසියෙක් ගොඩනගන නායකත්වයක් අපට අවශ්ය ඇයි? | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – 4
ශ්රී ලංකාවට “සිතීමට මඟ පෙන්වීමක්” කරන පරිවර්තනීය නායකයෙක්: Lula
මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
පරිවර්තනීය නායකයෙක්! - නායකයෙකු සොයන පuzzel එක - 3 | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයකු සොයන පuzzle එක -02 : ජනකාන්ත නායකත්වය එදිරිව පරිවර්තනීය නායකයෙක් ! | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
