(මෙම ලිපි මාලාවේ පහළොස්වැන්න)
ගසක් කපන විට මිය යන්නේ ගස පමණක් නොවේ.
ඒ ගස මත ජීවත් වූ කුරුල්ලෙකුගේ කැදැල්ලක් ද අහිමි වේ.
ඒ ගස යට සෙවණ ලැබූ මිනිසෙකුගේ හෙට දවස ද වෙනස් වේ.
ඒ ගස මුල් බැඳ සිටි පස ද දුර්වල වේ.
අවසානයේ එය රටක පාරිසරික සමතුලිතතාවයට බලපායි.
එහෙත් අපි බොහෝ කලක් සංවර්ධනය මැන ඇත්තේ වෙනත් ආකාරයකිනි.
අපි සංවර්ධනය දැක්කේ අධිවේගී මාර්ගවලිනි.
ගොඩනැගිලිවලිනි.
වරාය හා ගුවන් තොටුපළවලිනි.
කොන්ක්රීට් ප්රමාණයෙනි.
නමුත් සොබාදහම කිසිදා එම මිනුම් ක්රම පිළිගෙන නැත.
ඇය පිළිගන්නේ එකම මිනුමකි.
සමතුලිතතාවය.
අද ශ්රී ලංකාව මුහුණ දෙන උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම, නියඟය, හදිසි ගංවතුර, කඳු නාය යෑම්, ජල හිඟය සහ ගොවියාගේ අස්වැන්න පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවය වෙන වෙනම සිදුවීම් නොවේ.
ඒවා සොබාදහම අපට එවන එකම පණිවිඩයක විවිධ වාක්යයන්ය.
“මිනිසා… ඔබ සීමාව ඉක්මවා ඇත.”
අපේ දේශපාලනය තවමත් ගසක් දකින්නේ ලී කැබැල්ලක් ලෙසය
අදත් අපේ දේශපාලනයේ පරිසරය ගැන කතා වන්නේ ගැටලුවක් ඇති වූ පසුවය.
වීදි සුනඛයන් ගැන කතා කරන්නේ ඔවුන් මිනිසුන්ට කරදරයක් වූ විටය.
වන අලියා ගැන කතා කරන්නේ ගොවියාගේ වගාව විනාශ වූ විටය.
ගංගාව ගැන කතා කරන්නේ ගංවතුරක් පැමිණි විටය.
එහෙත් සැබෑ නායකත්වය යනු ගැටලු කළමනාකරණය කිරීම පමණක් නොවේ.
ගැටලු ඇති නොවන රටක් ගොඩනැගීමයි.
කොටියාගේ දෑසින් රට දෙස බැලිය හැකි නායකයෙක්
දේශපාලනඥයන් විවේකය ගත කරන ආකාරය ගැන අපි බොහෝ කතා අසා ඇත්තෙමු.
සමහරුන්ගේ විවේකය රාත්රී සමාජ ශාලාවකය.
තවත් සමහරුන්ගේ විනෝදාංශය විදේශ සංචාරය.
නමුත් සජිත් ප්රේමදාසගේ විවේකය ඇත්තේ වෙනත් ලෝකයකය.
ඒ වනය තුළය.
ඔහුගේ සමීපයන් පවසන ආකාරයට වනජීවී ඡායාරූපකරණය ඔහුගේ ප්රියතම විනෝදාංශයකි.
දකුණේ වනාන්තරවල පැය ගණන් නිහඬව සතුන් නිරීක්ෂණය කිරීම ඔහු ප්රිය කරන බව සඳහන් වේ.
අලි…
කොටි…
කුරුල්ලන්…
ඔහුට ඔවුන් හුදෙක් සතුන් නොවේ.
ඔවුන් ශ්රී ලංකාවේ ජීව විවිධත්වයේ ජීවමාන සංකේතයන්ය.
මෑතකදී සුනඛ ප්රදර්ශනයකට සහභාගි වී සුනඛයන් සමඟ කාලය ගත කරන ඔහුගේ දර්ශන සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ බොහෝ දෙනා දැක ඇත.
ඒවා දේශපාලන වේදිකා නොවීය.
ඒවා ජීවිතයට දක්වන ආදරයේ නිහඬ අවස්ථාවන්ය.
මගේ හිතවතෙකු වරක් සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ නිවසට ගොස් පැමිණි පසු අපූරු කතාවක් පැවසීය.
“ඔහුගේ නිවසේ විවෘත වැරැන්ඩාවේ පුටු කිහිපයක් ආවරණවලින් වසා තිබුණා. මම හිතුවේ ගෘහ භාණ්ඩ කියලා. පසුව දැනගත්තා ඒවා වනජීවී ඡායාරූප ගැනීම සඳහා භාවිත කරන විවිධ කැමරා කියලා.”
මෙම කතාවේ සත්යතාව පරීක්ෂා කිරීම මට අවශ්ය නැත.
මට වැදගත් වන්නේ එය ගෙන එන අදහසයි.
දේශපාලන නායකයෙකුගේ නිවසේ වැඩිපුරම තිබිය යුත්තේ බලයේ සංකේතද?
නැතිනම් සොබාදහම කියවීමට භාවිත කරන කැමරාද?
කොටියා දෙස බැලීම යනු වනය කියවීමයි
මෑතකදී සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ පළ වූ වීඩියෝවක සජිත් ප්රේමදාස වනය තුළ සිටින කොටියෙකු නිරීක්ෂණය කරමින් ඒ පිළිබඳ සජීවී විස්තරයක් ඉදිරිපත් කරන ආකාරය දැකගත හැකි විය.
එම මොහොතේ මට සිතුණේ මෙයයි.
ඔහු බලා සිටියේ කොටියෙකු දෙස පමණක් නොවේ.
ඔහු කියවමින් සිටියේ වනයයි.
කොටියා යනු හුදෙක් සතෙකු නොවේ.
ඔහු පරිසර පද්ධතියේ අවසාන ආරක්ෂකයාය.
කොටියා අතුරුදන් වන වනයක් යනු අද නොපෙනුණත් හෙට මිනිසාට ජීවත් විය නොහැකි වනයකි.
සමහර විට…
සජිත්ගේ “කොටියා” යනු වනයේ සිටින සත්වයා පමණක් නොවිය හැකිය.
එය ශ්රී ලංකාවේ සොබාදහම පිළිබඳ ඔහුගේ දේශපාලන දර්ශනයේ සංකේතයක් විය හැකිය.
කොටියා අපට උගන්වන නායකත්වය
වනයේ රජු ලෙස බොහෝ දෙනා සිංහයා ගැන කතා කරති.
නමුත් පරිසර විද්යාඥයන්ගේ අවධානය දිනාගන්නේ කොටියාය.
කොටියා වනය ලස්සන කරන සත්වයෙකු පමණක් නොවේ.
ඔහු ඉහළම මට්ටමේ විලෝපිකයෙකි.
එබැවින් සමස්ත පරිසර පද්ධතියේ සමතුලිතතාවය ආරක්ෂා කරන ස්වභාවික නියාමකයෙකි.
කොටියා අඳුර තුළත් දකියි.
කුඩාම ශබ්දයත් අසයි.
ගොදුරට ළඟා වන තුරු නිහඬව සිටියි.
අවශ්ය මොහොතේ පමණක් ක්රියා කරයි.
ඔහුගේ ගමනේ කලබලයක් නැත.
නමුත් විශ්වාසය ඇත.
ඉවසීම ඇත.
ශක්තිය ඇත.
බුද්ධිය ඇත.
ඒ නිසා කොටියා හුදෙක් සතෙකු නොවේ.
ඔහු ස්වභාවධර්මයේ නායකත්ව පාඩමකි.
නායකයෙකුද එසේම විය යුතුය.
සියල්ලන්ට කලින් අනතුර දැකිය යුතුය.
අනතුර ආ පසු වීරයෙකු වීමට නොව…
අනතුර එන්නට පෙර රට ආරක්ෂා කිරීමට.
සජිත් ප්රේමදාසගේ දේශපාලනයේ නොකියවූ පිටුව
අපි සජිත් ප්රේමදාස ගැන කතා කරන විට බොහෝ විට අවධානය යොමු කරන්නේ ඔහුගේ කථා, ආර්ථික ප්රතිපත්ති සහ සමාජ වැඩසටහන් පිළිබඳවය.
නමුත් ඔහුගේ දේශපාලනයේ තවත් පැත්තක් තිබේ.
ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ පරිසර හා තිරසාර සංවර්ධනය පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ නායකයෙකි.
පරිසරය පිළිබඳ සංවාදය සම්මන්ත්රණ ශාලාවලින් ගමට ගෙන යා යුතු බව ඔහු අවධාරණය කර තිබේ.
එය හුදෙක් ප්රකාශයක් නොවේ.
එය නව දේශපාලන දර්ශනයකි.
පරිසරය රකින්නේ නීති ලියන ආයතන පමණක් නොවේ.
එය රකින්නේ ගොවියාය.
පාසල් දරුවාය.
ගම්මානයේ කාන්තාවය.
ධීවරයාය.
තරුණයාය.
පරිසරය ජනතාවගේ සංවාදයක් නොවන තුරු එය ජාතික ප්රතිපත්තියක් බවට පත් නොවේ.
හරිත සංවර්ධනයේ නායකත්වය
ලෝකයේ නව දේශපාලනය අද කතා කරන්නේ හරිත ආර්ථිකය ගැනයි.
හරිත බලශක්තිය ගැනයි.
ජෛව විවිධත්වය ගැනයි.
දේශගුණික සාධාරණත්වය ගැනයි.
ඉදිරි දශකයේ රටක් තරඟකාරී වන්නේ කොන්ක්රීට් ප්රමාණයෙන් නොවේ.
එහි ගංගා ජීවමානද?
වනාන්තර ආරක්ෂිතද?
ගොවියා සුරක්ෂිතද?
දරුවාට පිරිසිදු වාතය තිබේද?
යන ප්රශ්නවලට දෙන පිළිතුරු අනුවය.
අවසාන ප්රහේලිකාව
දේශපාලනයේ ශක්තිය පෙන්වන්නේ උස් ගොඩනැගිලිවලින් නොවේ.
ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමේ හැකියාවෙනි.
කොටියා වනයේ බලය පෙන්වන්නේ ගර්ජනයෙන් නොවේ.
සමතුලිතතාවය රැකීමෙනි.
සමහර විට ශ්රී ලංකාවට අද අවශ්ය වන්නේ එවැනි නායකත්වයකි.
මිනිසා සහ සොබාදහම අතර යුද්ධයක් නොව…
නව සම්මුතියක් ඇති කරන නායකත්වයකි.
එවිට අවසාන ප්රශ්නය මෙයයි.
සොබාදහමට ආදරය කරන පුද්ගලයෙකුට, සොබාදහම සමඟ ජීවත් වන රටක් ගොඩනැගිය හැකිද?
ඒ ප්රශ්නයට පිළිතුර සොයා ගැනීම…
නායකයෙකු සොයන මේ ප්රහේලිකාවේ ඊළඟ අදියරයි.
(සෙස්ස ලබන සතියට)
| මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
ජනමාධ්ය අධ්යයන අංශය – කොළඹ විශ්වවිද්යාලය
සබැඳි ලිපි :
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක - 13 ; සජිත්ගේ දේශපාලන දර්ශනය - අන්තිම මිනිසාගේ සිට අවස්ථාවන්ගේ රාජ්යය දක්වා | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක- 08 - මාධ්ය දේශපාලන දැන්වීම්: ප්රජාතන්ත්රවාදයේ සැඟවුණු ඝාතකයා | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – (7) අසාර්ථක රාජ්යයෙන් ඉදිරියට: පාර්ලිමේන්තුව තුළ දෙවන මහජන මන්ත්රණ සභාවක්! | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – 5 : වීරයෙක් නොව, පද්ධතියක් සහ විචාරශීලි පුරවැසියෙක් ගොඩනගන නායකත්වයක් අපට අවශ්ය ඇයි? | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයෙකු සොයන පuzzle එක – 4
ශ්රී ලංකාවට “සිතීමට මඟ පෙන්වීමක්” කරන පරිවර්තනීය නායකයෙක්: Lula
මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
පරිවර්තනීය නායකයෙක්! - නායකයෙකු සොයන පuzzel එක - 3 | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
නායකයකු සොයන පuzzle එක -02 : ජනකාන්ත නායකත්වය එදිරිව පරිවර්තනීය නායකයෙක් ! | මහාචාර්ය ප්රදීප් එන්’ වීරසිංහ
